INGLIZ TILIDAGI MODAL FE'LLAR SEMANTIKASI VA ULARNING O‘ZBEK TILIDAGI MUQOBILLARI
Kalit so‘zlar:
modallik, modal fe'llar, semantika, qiyosiy tilshunoslik, epistemik modallik, deontik modallik, tarjima, ekvivalentlik.Abstrak
Ushbu maqola ingliz tilidagi modal fe'llarning semantik xususiyatlarini va ularning o'zbek tilidagi muqobillarini qiyosiy-tipologik tahlil qilishga bag'ishlangan. Modallik kategoriyasining universal lingvistik hodisa ekanligi Von Wright, Palmer va Lyons kabi xorij olimlarining nazariy konsepsiyalari, shuningdek, Jo'rayeva va Qilichevning mahalliy tilshunoslik tadqiqotlari asosida ko'rib chiqiladi. Ingliz va o'zbek tillari grammatik tizimidagi tuzilmaviy o'xshashlik va farqlar, tarjima jarayonidagi ekvivalentlik muammolari badiiy adabiyot namunalari — Carroll, Fitzgerald, Shakespeare va G'afur G'ulom asarlaridan olingan misollarda tahlil etiladi. Olingan natijalar ikkala til modal tizimining semantik parallelliklar va grammatik ifodalanish usullaridagi farqlanishlarni aniq ko'rsatib beradi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Jo‘rayeva M.M. O‘zbek tilida modallik kategoriyasi. — Toshkent: Fan nashriyoti, 2018. — 184 b.
2. Qilichev E. Hozirgi o‘zbek tili. — Toshkent: O‘qituvchi nashriyoti, 2015. — 312 b.
3. Palmer F.R. Modality and the English Modals. — London: Longman, 1979. — 196 p.
4. Von Wright G.H. An Essay in Modal Logic. — Amsterdam: North-Holland Publishing Company, 1951. — 90 p.
5. Coates J. The Semantics of the Modal Auxiliaries. — London: Croom Helm, 1983. — 258 p.
6. Lyons J. Semantics. Vol. 2. — Cambridge: Cambridge University Press, 1977. — 897 p.
7. Bybee J., Perkins R., Pagliuca W. The Evolution of Grammar: Tense, Aspect, and Modality in the Languages of the World. — Chicago: University of Chicago Press, 1994. — 398 p.
8. Carroll L. Alice’s Adventures in Wonderland. — London: Macmillan, 1865. — 192 p.
9. Fitzgerald F.S. The Great Gatsby. — New York: Scribner, 1925. — 180 p.
10. Shakespeare W. Hamlet. — London: Penguin Books, 1996. — 384 p.
11. Brontë E. Wuthering Heights. — London: Thomas Newby, 1847. — 342 p.
12. G‘ulom G‘. Shum bola. — Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot, 2010. — 128 b.
13. Quirk R., Greenbaum S., Leech G., Svartvik J. A Comprehensive Grammar of the English Language. — London: Longman, 1985. — 1779 p.
14. Nishonov I. Ingliz va o‘zbek tillari grammatikasi: qiyosiy tahlil. — Toshkent: Turon-Iqbol, 2020. — 216 b.