LISONIY TAFAKKURDA “YOSHLIK” KONSEPTI
DOI:
https://doi.org/10.67227/yj6zbm57Kalit so‘zlar:
konsept, yoshlik konsepti, lingvokognitiv tahlil, lingvomadaniyat, antroposentrik tilshunoslik, xalq maqollari, badiiy obraz, yosh psixologiyasi.Abstrak
Mazkur maqolada o‘zbek lingvomadaniyatida “yoshlik” konseptining mazmun-mohiyati lingvokognitiv hamda lingvomadaniy yondashuv asosida tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida xalq maqollari, badiiy matnlar va milliy tafakkurda shakllangan qadriyatlar tizimi orqali yoshlik davrining semantik, psixologik hamda madaniy qatlamlari yoritiladi. “Yoshlik — beboshlik” maqoli markaziy lisoniy birlik sifatida olinib, uning tarkibida mujassam bo‘lgan sho‘xlik, tajribasizlik, orzuga intilish, shoshqaloqlik, kamolot sari harakat kabi komponentlar aniqlanadi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek xalq tafakkurida yoshlik salbiy baholanadigan davr emas, balki insonning shaxs sifatida shakllanishi, hayotiy tajriba orttirshi va ijtimoiy mas’uliyatni anglash jarayonining muhim bosqichi sifatida talqin qilinadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbek xalq maqollari. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2009. – 512 b.
2. O‘zbek tilining izohli lug‘ati: 5 jildlik. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
3. G‘ulom G‘. Shum bola. – Toshkent: Yosh gvardiya, 1976. – 224 b. (yoki siz foydalangan nashr yili ko‘rsatiladi).
4. To‘xtaboyev X. Sariq devni minib. – Toshkent: Sharq, 2001. – 224 b. (yoki siz foydalangan nashr yili ko‘rsatiladi).
5. Караулов Ю.Н. Русский язык и языковая личность. – М.: Наука, 1987. – 264 с.
6. Safarova D. Lingvokognitiv tadqiqotlarda konsept tushunchasining talqini // Filologiya masalalari. – 2023. – № 2.
