TASAVVUF VAKILLARINING IJTIMOIY-SIYOSIY HAYOTGA TA’SIRI: MAHDUMI A’ZAM VA DAHBEDIYLAR MISOLIDA
DOI:
https://doi.org/10.67227/htpzdg34Kalit so‘zlar:
tasavvuf, Mahdumi A’zam, Dahbediylar, Buxoro xonligi, Naqshbandiya tariqati, ijtimoiy-siyosiy hayot, shayxlar, davlat boshqaruvi, siyosiy ta’sir.Abstrak
Mazkur maqolada XVI–XVIII asrlarda Buxoro xonligi ijtimoiy-siyosiy hayotida tasavvuf vakillarining, xususan, Mahdumi A’zam Dahbediy va uning avlodlari faoliyati tahlil qilingan. Tadqiqotda tasavvuf namoyandalarining davlat boshqaruvi, hukmdorlar siyosati va jamiyat barqarorligiga ko‘rsatgan ta’sir mexanizmlari manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, dahbediylar sulolasining nafaqat diniy-ma’rifiy, balki siyosiy jarayonlardagi ishtiroki, hukmdorlar bilan munosabatlari hamda turli hududlardagi hokimiyat tizimida tutgan o‘rni ochib berilgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Nuriddinov A. Maxdumi A’zam Kosoniy. — T.: Fan, 2008.
2. To‘raev B. Mahdumi A’zam hayoti va ilmiy-ma’naviy merosi. — Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyoti, 2020.
3. Kattaev K. Mahdumi A’zam va Dahbed. — Samarqand: So‘g‘diyona, 1994.
4. Abu Tohirxo‘ja. Samariya // Meros turkumida. — Toshkent: Kamalak, 1991.
5. Muhiddinova M. XVIII–XIX asrning birinchi yarmida Buxoro amirligidagi tarixiy jarayonlar (Tarixi Xumuliy asari asosida): Tarix fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. — Samarqand, 2024. — B. 33.
6. Бабаджанова Б.М. Политическая деятельность шейхов Накшбандия в Мавераннахре (I пол. XVI в.): автореф. дис. … канд. ист. наук. — Ташкент: ИВ АН РУз, 1996.
7. Muhammadvafoi Karminagi. To‘hfatul-xoni / muqaddima, tahiyai matn, nusxabadal, ta’liqot va fehristhoi Ҷamshed Ҷo‘razoda va Nurullo G‘iyosov. — Xuҷand: Nuri ma’rifat, 2018.
8. Saidqulov T. Ocherki istoriografii narodov Sredney Azii. — Toshkent: O‘qituvchi, 1992.
9. Axmedov B. Istoriko-geograficheskaya literatura Sredney Azii XVI–XVIII vv. Pismennыe istochniki. — Tashkent, 1985.
10. Zahiriddin Muhammad Bobur. Boburnoma. — Toshkent: Yulduzcha, 1989.
11. Valixo‘jaev B. Maxdumi A’zam Dahbediy // Valixo‘jaev B., Zohidiy A. Maxdumi A’zam (maqolalar to‘plami). — T.: Navro‘z, 1993.
12. To‘raev B. Mahdumi A’zam hayoti va ilmiy-ma’naviy merosi. — Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyoti, 2020.
13. Hofiz Tanish al-Buxoriy. Sharafnomai shohiy (Abdullanoma). Birinchi kitob. — Toshkent: Sharq, 1999.
14. Muxammed Yusuf Munshi. Mukim-xanskaya istoriya / perevod iz tadjikskogo i predislovie prof. A.A. Semyonov. — Tashkent: AN UzSSR, 1956.
15. Zamonov A., Egamberdiev A. O‘zbekiston tarixi. 4-qism: oliy ta’lim bakalavriyat yo‘nalishlari uchun darslik. — Toshkent: Bayoz, 2022.
16. Бартольд В.В. Сочинения. Ч. II. — Москва: Наука, 1964.