ASKIYА – MANTIQIY TAFAKKUR FALSAFASI
DOI:
https://doi.org/10.67227/xf610y74Kalit so‘zlar:
Askiya, mantiqiy bahs, notiqlik musobaqasi, payrov, kulgu sayli, estetik haqiqat.Abstrak
Maqola o’zbek halq og’zaki ijodining o’ta muhim va murakkab shakli askiya, qiziqchilik san’atining o’ziga xos ijtimoiy-falsafiy jihatlari mantiqiy nuqtai nazardan taxlil etilgan. Milliy nafosat va farosat falsafiy taraqqiyotida askiya eng qadimiy so’z o’yini, kulgu madaniyatining ijtimoiy tafakkurga asoslangan hozirjavoblik bilan o’ziga xos teatrlashgan san’at hisoblanadi. Askiyaning mazmuni ishtirokchining notiqlik san’ati, milliy turmush tarzi, odat va an’analarini nozik tomonlarini ham anglab etmoqligini talab etadi. Boz ustiga askiya zakiylik bilan birga qiziqchidan yuksak axloqiy fazilatlar bilan sahnada milliy tarbiyani jadid ma’rifatparvari bo’lib maydonga chiqadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Абдуллаев Х. Узбекский народный театр кизикчи // Звезда Востока. — 1961. — № 4. — С. 134–144.
2. Аския: искусство остроумия. — URL: Uzbloknot (дата доступа: 02.05.2025).
3. Do‘stmatov X. Askiya so‘z o‘yinlari san’ati. — T.: Fan, 2022. — 144 b.
4. Дустматов Х. Об узбекском искусстве аскии // Балтийский гуманитарный журнал. — 2017. — № 1(18). — С. 36–40.
5. Дўсматов Х. Об узбекском искусстве игры слов // Путь науки. — 2017. — № 3(17).
6. Иванов С.С. Игра слов и способы ее создания: семантическая и звуко-семантическая игра слов // Вестник Нижегородского университета им. Н.И. Лобачевского. — 2009. — № 6(2). — С. 227–231.
7. Мирзахмедов А., Мирзахмедов Х. Правовые парадигмы государственного языка // Евразийский журнал социальных наук. — 2024. — № 1. — С. 34–46.
8. Mannopov S., Sheryayev M. O‘zbek xalqining askiya va qiziqchilik san’ati. — Farg‘ona: Farg‘ona nashr, 2020. — 182 b.
9. Мухаммадиев Р. Аския. Ўзбек халқ оғзаки ижоди [Электронный ресурс]. — Ташкент: Азиатский книжный дом, 2023. — 142 с.
10. Мухамадиев Р. Аския санъати. — Ташкент, 1962. — 218 с.
11. Риторика // Литературная энциклопедия терминов и понятий / под ред. А.Н. Николюкина. — СПб.: Интелвак, 2001. — 1596 с.
12. Руденко А.М., Могилевская Г. Феномен репрессивного смеха в культуре киберпространства // Гуманитарный журнал Юга России. — 2017. — № 6(4). — С. 34–41.
13. Salomov M., Raxmanova G. Askiya va qiziqchilik san’atining kecha va buguni // International Scientific Journal “Modern Science and Research”. — 2023. — № 2(10). — С. 414–420.
14. Сергеев А.А., Макарова Л.С., Одинцова Л.А. Изучение чувства юмора как элемента неформальной коммуникации // Вестник Волгоградского государственного университета. — 2012. — № 2(4). — С. 73–77.
15. Скутин А.В., Ефименко Т.С. Гелиотерапия в практике психотерапевта // Журнал неврологии и психиатрии. — 2018. — № 12. — С. 57–60.
16. Троицкая А.Л. Из истории народного театра и цирка в Узбекистане // Советская этнография. — 1948. — № 3. — С. 21–24.
17. O‘zbekiston Prezidentining 2023-yil 11-iyuldagi PQ-222-sonli “Respublikada milliy askiya va qiziqchilik san’atini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. — URL: Lex.uz
18. Kambarov A., Tojimamatova O. Jamiyatning ijtimoiy rivojlanishida askiya san’atining o‘rni va ahamiyati // Центральноазиатский журнал образования и инноваций. — 2025. — № 4(1). — С. 45–49.
19. Qodirov M. Masxaraboz va qiziqchilik san’ati. — Toshkent: Fan, 1971. — 230 b.
20. Qodirov M. Yusufjon qiziq. — Toshkent: Fan, 1991. — 164 b.
21. Kulmamatov O.A. Аския — шедевр узбекского народного творчества // Education Journal of Educational Discoveries and Lifelong Learning (EJEDL). — 2023. — № 4(02). — С. 127–131.
22. Xaitov X. Adabiyot kulgi va hazilning niqobi // Образование и наука и инновационные идеи в мире. — 2023. — № 18(2). — С. 14–19.
23. Хайитбаев Д.К. Об искусстве аскии // Anglisticum. Journal of the Association-Institute for English Language and American Studies. — 2017. — № 5(12). — С. 32–38.