KASABA UYUSHMALARI HARAKATI XX ASRNING 50–80-YILLARIDA TADQIQOT OB’EKTI SIFATIDA ( QORAQALPOG‘ISTON MISOLIDA)

Abstrak

Ushbu tadqiqot XX asrning 50–80-yillarida Qoraqalpog‘istonda kasaba uyushmalari harakatining shakllanishi, rivojlanishi va jamiyat hayotidagi o‘rnini ilmiy jihatdan tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda kasaba uyushmalarining mehnatkashlar manfaatlarini himoya qilish, mehnat sharoitlarini yaxshilash, ijtimoiy ta’minot tizimini rivojlantirish hamda ishlab chiqarish samaradorligini oshirishdagi faoliyati yoritiladi. Shuningdek, sovet davrida kasaba uyushmalarining davlat siyosati bilan uzviy bog‘liqligi, ularning madaniy-ma’rifiy tadbirlarni tashkil etishdagi roli va aholining ijtimoiy faolligiga ko‘rsatgan ta’siri tahlil qilinadi. Maqolada arxiv hujjatlari, statistik ma’lumotlar, davriy matbuot materiallari hamda tarixiy adabiyotlar asosida Qoraqalpog‘iston hududidagi sanoat, qishloq xo‘jaligi, ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalarida kasaba uyushmalarining faoliyati o‘rganiladi. Bundan tashqari, kasaba uyushmalarining mehnat intizomini mustahkamlash, ishchilarni rag‘batlantirish va turmush darajasini yaxshilashdagi amaliy faoliyati ham baholanadi. Tadqiqot natijalari Qoraqalpog‘istonning ijtimoiy-siyosiy tarixini o‘rganishda muhim ilmiy manba bo‘lib xizmat qiladi. Shu bilan birga, tadqiqotda kasaba uyushmalarining yoshlar va xotin-qizlarni ishlab chiqarish jarayonlariga jalb etish, mehnat muhofazasini kuchaytirish hamda dam olish maskanlari faoliyatini tashkil qilishdagi vazifalari ham yoritilgan. Muallif tomonidan Qoraqalpog‘istondagi kasaba uyushmalari tashkilotlarining hududiy xususiyatlari, ularning mahalliy aholi turmush tarziga moslashuvi va ijtimoiy muammolarni hal etishdagi ishtiroki tarixiy manbalar asosida tahlil qilingan. Tadqiqot xulosalari mintaqadagi ijtimoiy jarayonlarni chuqurroq anglashga yordam beradi. Mazkur ilmiy ish tarixchilar, tadqiqotchilar hamda talabalar uchun muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega hisoblanadi bugungi davr nuqtai nazaridan