ARAB MANBALARIDA SIRDARYO KORDINATALARI MASALALARI HAQIDAGI MA’LUMOTLAR VA ULARNING TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.67227/ma0gwm33Kalit so‘zlar:
Sirdaryo, arab manbalari, tarixiy geografiya, gidrografiya, manbashunoslik, Markaziy Osiyo, o‘rta asrlar, savdo yo‘llari.Abstrak
Mazkur maqolada arab tilli manbalar asosida Sirdaryo haqidagi ma’lumotlar tahlil qilinadi. Xususan, o‘rta asr arab geograflari va tarixchilari asarlarida daryoning geografik joylashuvi, gidrografik xususiyatlari, iqtisodiy va strategik ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, Sirdaryo bilan bog‘liq toponimik ma’lumotlar, savdo yo‘llari hamda daryo atrofidagi ijtimoiy-madaniy jarayonlar manbashunoslik nuqtai nazaridan ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari arab manbalarining ilmiy qiymatini aniqlash va mintaqa tarixiy geografiyasini chuqurroq anglashga xizmat qiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Strange G. Islamic Geography: The Lands of the Eastern Caliphate / ed. F. Sezgin. – Cambridge, 1905. – P. 433.
2. Qadimgi tarixchilar O‘rta Osiyo haqida (Terma parchalar). – Toshkent: YURIST-MEDIA MARKAZI, 2008. – B. 122.
3. Ibn Haukal. – P. 511; Turan U. Selçuklular ve İslâmiyet. – İstanbul, 1971. – S. 357.
4. Ibn Haukal. – P. 512.
5. ‘Ala’u’d-Din ‘Ata Malik Juwayni. The Ta’rikh-i Jahan-gusha. Part 1. – Leiden; London: Brill, Luzac, 1912. – P. 71; Barthold V. Sir-Deryâ // İA. – Vol. X. – İstanbul, 1966. – S. 568; Kafesoğlu İ. Harzemşahlar Devleti Tarihi (485–618/1092–1221). – Ankara, 1992. – S. 258.
6. Bobur. Boburnoma. – B. 4; al-Masudi. Kitab at-tanbih wa-l-ishraf / ed. M.J. de Goeje. – Lugduni Batavorum: E.J. Brill, 1967; Barthold V. Sir-Deryâ // İA. – Vol. X. – İstanbul, 1966. – S. 568.
7. Sümer F. Eski Türklerde Şehircilik. – Ankara, 1994. – S. 87.
8. Sümer F. Eski Türklerde Şehircilik. – Ankara, 1994. – S. 87.
9. Sümer F. Eski Türklerde Şehircilik. – Ankara, 1994. – S. 87.
10. Barthold V. Sir-Deryâ // İA. – Vol. X. – İstanbul, 1966. – S. 567.
11. Barthold V. Sir-Deryâ // İA. – Vol. X. – İstanbul, 1966. – S. 567.
12. P’yankov I. Sakalar / tarj. Zülfiye Veliyeva // Türkler. – Vol. I. – Ankara, 2002. – S. 611.
13. al-Istakhri. – P. 334; Ibn Haukal. – P. 514; Bartol’d V.V. Turkestan. – S. 169.
14. Aynakulieva G. Fergana’da Yerleşim Yerleri // Türkler. – Vol. V. – Ankara, 2002. – S. 381.
15. Hudud al-‘Alam, the Regions of the World, a Persian Geography / trans. V. Minorsky. – London, 1970. – P. 72 (9b).
16. Bobur. Boburnoma. – B. 5.
17. Şemseddin Sâmî. – Vol. V. – S. 3393.
18. Xarshob/Xursob O‘zgand daryosini to‘ydiradigan daryolardan biri. U al-Buttam chegarasidan Halluh tog‘ining shimolida chiqib, Xurshob shahri yaqinidagi O‘zgand daryosiga quyilgan. Yana Halluh tog‘idan chiqqan Qubo daryosi O‘zgandga yetib boradi. Qarang: Minorsky. Hudud al-‘Alam. – P. 72 (9b); Ibn Haukal. – P. 512.
19. Abu-l-Kasim Ibn Haukal an-Nasibi. Opus Geographicum / ed. J.H. Kramers. – Lugduni Batavorum: E.J. Brill, 1967. – P. 512; Şeşen R. İslâm Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri. – Ankara, 2001. – S. 174.
20. Abu-l-Kasim Ibn Haukal an-Nasibi. Opus Geographicum / ed. J.H. Kramers. – Lugduni Batavorum: E.J. Brill, 1967. – P. 512; Barthold V. Sir-Deryâ // İA. – Vol. X. – İstanbul, 1966. – S. 566; Bobur. Boburnoma. – B. 5; Minorsky. Hudud al-‘Alam. – P. 72 (9b); Şeşen R. İslâm Coğrafyacılarına Göre Türkler ve Türk Ülkeleri. – Ankara, 2001. – S. 104.
21. World Atlas Deluxe. – New Millennium. – Rand McNally, 1998.
22. Bulgakov P.G., Rozenfel’d B.A., Axmedov A.A. Muhammed al-Xorezmi. – Moskva, 1983. – S. 207.
23. World Atlas Deluxe. – New Millennium. – Rand McNally, 1998.
24. Geograficheskiy atlas. 4-e izd. – Moskva, 1985. – S. 18.
