HAYOT FALSAFASINING INSON HAYOTIDA OPTIMIZTIK VA PESSIMISTIK AKS ETISHI
DOI:
https://doi.org/10.67227/eb5qvp78Kalit so‘zlar:
Hayot mazmuni, borliq ontologiyasi, aksiologik dikotomiya, ma’rifatli pessimizm, ontologik optimizm, ekzistensial tanlov, dialektik sintez, dunyoqarash strukturasi, iroda erkinligi, metafizik realizm.Abstrak
Inson borlig‘i azaldan yorug‘lik va soya, umid va tushkunlik kabi aksiologik qutblar orasidagi kurash maydonidir. Mazkur tadqiqot mazmuni optimizm va pessimizmni shunchaki kayfiyat darajasida emas, balki hayot falsafasining fundamental paradigmalari sifatida qayta talqin qilishga qaratilgan. Leybnitsning ontologik ishonchi hamda Shopengauerning metafizik tushkunligi o‘rtasidagi tafovutlar tahlili orqali inson hayoti mazmunini anglashning oltin o‘rtaligi izlanadi. Tadqiqot yakunida har ikki yondashuvning dialektik sintezi hayotning fojiaviy va saodatli jihatlarini yaxlit qabul qiluvchi "falsafiy realizm" kontseptsiyasi ilgari suriladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Nazarov Q. Qadriyatlar falsafasi (aksiologiya). – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2004. – 128 b.
2. Otamurodov S. Globallashuv: milliy ma’naviyatga tahdid va imkoniyat. – Toshkent: Ma’naviyat, 2015. – 210 b.
3. Tulenov J. Qadriyatlar falsafasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 1998. – 160 b.
4. Ergashev I. Taraqqiyot falsafasi. – Toshkent: Akademiya, 2010. – 256 b.
5. Qahhorova M. Etika. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati, 2010. – 280 b.
6. Abilov O‘.M. Optimistik evolyusiya: tafakkur, ma’naviyat, mafkura. – Toshkent: Fan ziyosi, 2023. – 256 b.
7. Bauman Z. Liquid Modernity. – Cambridge: Polity Press, 2000. – 240 p.
8. Camus A. The Myth of Sisyphus and Other Essays. – New York: Vintage Books, 1991. – 192 p.
9. Frankl V.E. Man’s Search for Meaning. – Boston: Beacon Press, 2006. – 165 p.
10. Harari Y.N. 21 Lessons for the 21st Century. – London: Jonathan Cape, 2018. – 432 p.
11. Leibniz G.W. Theodicy: Essays on the Goodness of God, the Freedom of Man and the Origin of Evil. – La Salle: Open Court, 1985. – 448 p.
12. Nietzsche F. Thus Spoke Zarathustra: A Book for All and None. – Cambridge: Cambridge University Press, 2006. – 320 p.
13. Schopenhauer A. The World as Will and Representation. Vol. I–II. – New York: Dover Publications, 1969.
14. Jonas H. The Imperative of Responsibility: In Search of an Ethics for the Technological Age. – Chicago: University of Chicago Press, 1984. – 264 p.
15. Benatar D. Better Never to Have Been: The Harm of Coming into Existence. – Oxford: Oxford University Press, 2006. – P. 30–40.
16. Seligman M.E.P. 3 Factors That Separate Optimists and Pessimists // Psychology Today. – 2021.