HIKOYATLARDA AN’ANA VA MAHORAT (“ROHATI DIL” ASARIDAGI HIKOYAT MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.67227/1h4m5m17Kalit so‘zlar:
an’ana, mahorat, diniy-ma’rifiy qissachilik, hikoyat, diniy motiv, Huvaydo, Rohati dil, nafs, tasavvuf, nasr-nazm sintezi, Kalila va Dimna, Qur’oniy an’ana, hikoyatchilik, badiiy mahorat, ochko‘zlik.Abstrak
Mazkur maqolada o‘zbek mumtoz adabiyotining yirik namoyandasi Xo‘janazar Huvaydoning “Rohati dil” asaridagi “Hikoyatu-l-xomis: Uch qardosh safarda ganch tovub nafs shaytonig‘a ovora bo‘lub halok bo‘lg‘onlari” hikoyati an’ana va badiiy mahorat nuqtayi nazaridan tahlil etiladi. Tadqiqotda hikoyatning Qur’oniy va hadisiy manbalari, uning “Kalila va Dimna” asari bilan syujet-mushtarak jihatlari hamda Huvaydoning individual ijodiy yondashuvi yoritiladi. Muallif an’anaviy syujet asosida nafs, ochko‘zlik va ma’naviy komillik masalalarini islomiy-tasavvufiy g‘oyalar bilan uyg‘unlashtirib, asarga chuqur ma’rifiy mazmun baxsh etgan. Tadqiqot natijalari Huvaydoning diniy-ma’rifiy qissachilik an’analarini yangi badiiy bosqichga ko‘targanligini ko‘rsatadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Mirziyoyev Sh. Niyati ulugʻ xalqning ishi ham ulugʻ, hayoti yorugʻ va kelajagi farovon boʻladi. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2019.
2. Navoiy A. Mukammal asarlar toʻplami. – Toshkent: Fan, 2000.
3. Yusupova D. Vazn qoidalari va mumtoz poetika asoslari. – Toshkent: Ta’lim-Media, 2019.
4. Adizova I. Oʻzbek mumtoz adabiyoti tarixi. – Toshkent: Fan, 2009.
5. Bekova N. Navoiy-Foniyning forsiy gʻazallarida badiiy mahorat masalasi // Alisher Navoiy adabiy va ilmiy merosini oʻrganish masalalari: xalqaro konferensiya materiallari. – Toshkent, 2023.
6. Huvaydo X. Rohati dil. – Toshkent: Abdulla Qodiriy nomidagi xalq merosi, 1994.
7. Navbahoriy Sayf uz-Zafer. Durr ul-majolis. – Toshkent: Meros, 1992.
8. Boboyev T. She’r ilmi ta’limi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1996.
