CHOʻLPON TARJIMALARIDA RUS KLASSIKASI EKVIVALENTSIZ LEKSIKASINI OʻZBEK TILIGA OʻGIRISH USULLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/k5t58045Kalit so‘zlar:
ekvivalentsiz leksika, realiyalar, badiiy tarjima, Choʻlpon, oʻzbek tili, rus klassikasi, transkripsiya, kalkalash, tavsifiy tarjima, milliy boʻyoq.Abstrak
Maqolada Choʻlpon rus klassikasini oʻzbek tiliga tarjima qilishda ekvivalentsiz leksika va realiyalarni tarjima qilish usullari tahlil qilinadi. Tahlil uchun A.S.Pushkinning «Boris Godunov» hamda «Dubrovskiy», N.V.Gogolning «Revizor» asarlari, shuningdek rus tili vositasida tarjima qilingan U.Shekspir «Hamlet»i manba boʻldi. Transkripsiya va transliterasiya, kalkalash, tavsifiy tarjima, funksional muqobil, giperonimik umumlashtirish hamda tushirib qoldirish usullari ajratib koʻrsatilgan. Usul tanlovi realiya turi va tarjimonning asliyat milliy boʻyogʻini saqlashga intilishiga bogʻliqligi aniqlangan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Влахов С., Флорин С. Непереводимое в переводе. – М.: Международные отношения, 1980. – 343 с.
2. Бархударов Л.С. Язык и перевод (Вопросы общей и частной теории перевода). – М.: Международные отношения, 1975. – 240 с.
3. Комиссаров В.Н. Теория перевода (лингвистические аспекты). – М.: Высшая школа, 1990. – 253 с.
4. Фёдоров А.В. Основы общей теории перевода (лингвистические проблемы). – 4-е изд., перераб. и доп. – М.: Высшая школа, 1983. – 303 с.
5. Верещагин Е.М., Костомаров В.Г. Язык и культура: Лингвострановедение в преподавании русского языка как иностранного. – М.: Русский язык, 1983. – 269 с.
6. Нелюбин Л.Л. Толковый переводоведческий словарь. – 3-е изд., перераб. – М.: Флинта; Наука, 2003. – 320 с.
7. Виноградов В.С. Введение в переводоведение (общие и лексические вопросы). – М.: Изд-во ИОСО РАО, 2001. – 224 с.
8. Швейцер А.Д. Теория перевода: статус, проблемы, аспекты. – М.: Наука, 1988. – 215 с.
9. Sharafiddinov O. Cho‘lpon – tarjimon // Guliston. – 1990. – № 2.
10. Рахимов Т.А. Переводческое мастерство Чулпана (на материале узбекских переводов поэтических и драматических произведений А.С. Пушкина): автореф. дис. … канд. филол. наук. – Ташкент, 1993. – 24 с.
11. Sadulloyev I. Abdulhamid Sulaymon o‘g‘li Cho‘lpon ijodida o‘zbek xalqining hayoti va orzulari // Modeli i metody v sovremennoy nauke. – 2025. – T. 4, № 3. – S. 40–43.
12. Quronov D.H., Madg‘oziyev I.A. Cho‘lpon publitsistikasi va tarjimonlik faoliyatiga doir yangi aniqlangan manbalar xususida // Ilmiy xabarnoma (Andijon davlat universiteti). Gumanitar tadqiqotlar. – 2022. – № 7(67). – B. 37–45.
13. Mirzaeva Z.I. Introduction to Uzbek Literary Translation: Analysis, Interpretation and Discourse // International Journal of Linguistics, Literature and Translation. – 2020. – Vol. 3, Issue 5. – P. 41–48.
14. Sharipov J. O‘zbekistonda tarjima tarixidan. – Toshkent: Fan, 1965. – 252 b.
15. Русские реалии в рассказах И.С. Тургенева и способы их перевода на английский язык // КиберЛенинка.