RAQAMLI MUHITDA O‘SMIR SHAXSINING IDENTITET SHAKLLANISHI

Mualliflar

  • Iroda Mamayusupova Qo‘qon davlat universiteti Author
  • Dinara Muminova Qo‘qon davlat universiteti Author

DOI:

https://doi.org/10.67227/zr283413

Kalit so‘zlar:

identitet, o‘smir, raqamli muhit, ijtimoiy tarmoqlar, shaxs shakllanishi, virtual identitet, raqamli psixologiya.

Abstrak

Ushbu maqolada raqamli muhit sharoitida o‘smirlar shaxsiy identitetining shakllanish jarayoni psixologik-pedagogik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Ijtimoiy tarmoqlar, onlayn aloqa vositalari va raqamli texnologiyalarning o‘smir shaxsiga ta‘siri Erik Erikson va James Marsianing identitet nazariyalari asosida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda raqamli identitet, virtual o‘zini-o‘zi taqdim etish va reallik o‘rtasidagi ziddiyat masalalari yoritiladi. Amaliy tadqiqot Qo‘qon shahrining umumta‘lim maktablari o‘quvchilari ishtirokida olib borilgan bo‘lib, jami 120 nafar 14–17 yoshdagi o‘smir qamrab olingan. Olingan natijalar asosida raqamli muhitning identitet shakllanishiga ijobiy va salbiy ta‘sirlari aniqlangan hamda pedagogik amaliyot uchun tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Arnett J.J. The psychology of globalization // American Psychologist. – 2002. – Vol. 57, No. 10. – P. 774–783.

2. Bandura A. Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. – Englewood Cliffs: Prentice-Hall, 1986.

3. Erikson E.H. Identity: Youth and Crisis. – New York: W.W. Norton & Company, 1968.

4. Fardouly J., Diedrichs P.C., Vartanian L.R., Halliwell E. Social comparisons on social media: The impact of Facebook on young women’s body image concerns and mood // Body Image. – 2015. – Vol. 13. – P. 38–45.

5. Festinger L. A theory of social comparison processes // Human Relations. – 1954. – Vol. 7, No. 2. – P. 117–140.

6. Goffman E. The Presentation of Self in Everyday Life. – New York: Doubleday, 1959.

7. Hamidova N. O‘smir yoshdagilarning raqamli addiksiyasi va shaxsiy identiteti o‘rtasidagi bog‘liqlik // Psixologiya va pedagogika: nazariya va amaliyot. – 2022. – № 3(15). – B. 44–51.

8. Marcia J.E. Development and validation of ego-identity status // Journal of Personality and Social Psychology. – 1966. – Vol. 3, No. 5. – P. 551–558.

9. O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi. Internet foydalanuvchilari statistikasi: 2023-yil hisoboti. – Toshkent, 2023.

10. Subrahmanyam K., Smahel D. Digital Youth: The Role of Media in Development. – New York: Springer, 2011.

11. Turkle S. Life on the Screen: Identity in the Age of the Internet. – New York: Simon & Schuster, 1995.

12. Turkle S. Reclaiming Conversation: The Power of Talk in a Digital Age. – New York: Penguin Press, 2015.

13. Twenge J.M. iGen: Why Today’s Super-Connected Kids Are Growing Up Less Rebellious, More Tolerant, Less Happy. – New York: Atria Books, 2017.

14. Valkenburg P.M., Peter J. Online communication among adolescents: An integrated model of its attraction, opportunities, and risks // Journal of Adolescent Health. – 2011. – Vol. 48, No. 2. – P. 121–127.

15. Van der Aa N. et al. Daily and compulsive internet use and well-being in adolescence // Journal of Youth and Adolescence. – 2009. – Vol. 38. – P. 765–776.

16. Yo‘ldosheva M. Ijtimoiy tarmoqlarning o‘smir psixologiyasiga ta’siri // Yoshlar va jamiyat. – 2021. – № 2(8). – B. 33–40.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-06-16

Qanday havola qilish kerak

RAQAMLI MUHITDA O‘SMIR SHAXSINING IDENTITET SHAKLLANISHI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(6), 194-199. https://doi.org/10.67227/zr283413