MUHAMMAD ALIXON GʻAZALIYOTIDA RADIF VA UNING POETIK VAZIFALARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/38867z25Kalit so‘zlar:
Muhammad Alixon, Qo‘qon adabiy muhiti, radif, g‘azal, mumtoz she’riyat, poetika, badiiy mahorat, qofiya, lirika, poetik uslub.Abstrak
Mazkur maqolada Qo‘qon xonligi hukmdori va iste’dodli shoir Muhammad Alixon lirikasida radifning qo‘llanish xususiyatlari, uning she’riy mazmunni shakllantirishdagi o‘rni hamda badiiy-estetik vazifalari tahlil qilinadi. Mumtoz poetika manbalari va zamonaviy adabiyotshunoslikdagi nazariy qarashlar asosida radifning mohiyati yoritilib, Muhammad Alixon g‘azallarida uning mazmuniy va uslubiy imkoniyatlari ochib beriladi. Shoirning radif tanlashdagi mahorati, takror vositasida she’riy ta’sirchanlikni kuchaytirish usullari, radifning lirik kechinmalarni ifodalash hamda badiiy g‘oyani yoritishdagi o‘rni ilmiy jihatdan tahlil etiladi. Shuningdek, Muhammad Alixon ijodida an’anaviy poetik tamoyillar va individual uslub uyg‘unligi masalasi ham yoritiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Alisher Navoiy asarlarining izohli lug‘ati. I tom. – Toshkent: Fan nashriyoti, 1983. – 656 b.
2. Alisher Navoiy asarlarining izohli lug‘ati. II tom. – Toshkent: Fan nashriyoti, 1983. – 644 b.
3. Alisher Navoiy asarlarining izohli lug‘ati. III tom. – Toshkent: Fan nashriyoti, 1983. – 624 b.
4. Xojiahmedov A. Mumtoz badiiyat malohati. – Toshkent: Sharq, 1999.
5. Husayn Voiz Koshifiy. Badoye ul-afkor. – Moskva: Nauka, 1977.
6. Hamroyeva O. Alisher Navoiy qit’alarining qofiya tizimi // Alisher Navoiy va XXI asr. – B. 602.
7. Hamroyeva O. “Debocha”dagi saj’ning poetik vazifasi // Muhammad Rizo Ogahiyning o‘zbek mumtoz adabiyoti rivojida tutgan o‘rni. – B. 187.
8. Avji Y., Hamroyeva O.J. DEVONU LUG‘OTIT TURK tarkibidagi parchalarning matniy tadqiqi: tizimlashtirish natijalari (Abdurauf Fitratning “Eng eski turk adabiyoti namunalari” majmuasi asosida) // Fan, Jamiyat va Innovatsiyalar. – 2025. – T. 2. – № 20. – B. 65–73.
9. Orzigul H. Bobur ruboiylarida vazn va qofiya uyg‘unligi // Zahiriddin Muhammad Bobur merosining Sharq davlatchiligi va madaniyati rivojidagi o‘rni. – 2023. – T. 1. – № 1.
10. Hamroyeva O.J. The History and Sources of Eastern Rhyme Studies // SSRN. – Available at SSRN: 5245317.
11. Hamroyeva O. “Debocha”dagi saj’ning poetik vazifasi // Muhammad Rizo Ogahiyning o‘zbek mumtoz adabiyoti rivojida tutgan o‘rni. – B. 187.
12. Hamroyeva O. Alisher Navoiy qit’alarining qofiya tizimi // Alisher Navoiy va XXI asr. – B. 602.
13. Hamroyeva O. “Navoiyning forsiy shoirligi...” xususida // Alisher Navoiy and 21st Century. – 2024. – T. 1. – № 1.
14. Ibrohim Haqqul. Zanjirband she’r qoshida. – Toshkent: Tafakkur tomchilari, 2021.
15. Rahmonov V. She’r san’atlari. – Toshkent: Sharq, 2020.
16. Rashididdin Vatvot. Hadoiq us-sehr fi daqoiq ash-she’r. – Dushanbe: Irfon, 1987.
17. Sirojiddinov S., Yusupova D., Davlatov O. Navoiyshunoslik. 1-kitob: Darslik. – Toshkent: Tamaddun, 2019.
18. Shayx Ahmad ibn Xudoydod Taroziy. Funun ul-balog‘a / Nashrga tayyorlovchi A. Hayitmetov. – Toshkent: Xazina, 1996.
19. Said Muhammad Alixon. Devon / Otabek Jo‘raboyev. – Toshkent: Tamaddun, 2024. – B. 20.
