O‘ZBEK TILIDA UYAT VA NOMUS KONSEPTLARINING FREYM-SEMANTIK TUZILISHI
DOI:
https://doi.org/10.67227/13679316Kalit so‘zlar:
uyat, nomus, freym semantikasi, freym ko‘rsatkichi, konseptual metafora.Abstrak
Maqolada o‘zbek lingvomadaniyatining yadroviy birliklari bo‘lgan uyat va nomus konseptlarining freym-semantik tuzilishi lug‘aviy, frazeologik va badiiy material asosida tahlil etiladi. Subyekt, kuzatuvchi, sabab, his holati va oqibatdan iborat besh freym elementi asosida ikki konseptning farqli qurilishi ko‘rsatiladi, leksemasiz holatlarni aniqlovchi freym ko‘rsatkichlari ajratiladi hamda metaforik qoliplar MIP protsedurasi bilan tasdiqlanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Abduraimova B.I.Q. Kognitiv tilshunoslik va lingvomadaniyatda konsept tushunchasi // Scientific Progress. – 2022. – Vol. 3. – No. 2. – B. 1223–1228.
2. Fillmore Ch.J. Frame semantics // The Linguistic Society of Korea (ed.). Linguistics in the Morning Calm. – Seoul: Hanshin Publishing Co., 1982. – P. 111–137.
3. Jumanazarova C. Translating linguocultural units: challenges, strategies, and cultural mediation // Spanish Journal of Innovation and Integrity. – 2025. – Vol. 41. – P. 106–112.
4. Хамдамзода Л.Х., Носиров Л.Х. Лингвокультуремы «гири» и «андиша» (на материале японского и узбекского языков) // Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences. – 2022. – Т. 2. – № Special Issue 22. – С. 222–228.
5. Kövecses Z. Metaphor and Emotion: Language, Culture, and Body in Human Feeling. – Cambridge: Cambridge University Press, 2000.
6. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980.
7. Makhmudova M. O‘zbek frazeologizmlarida “Uyat” konseptining ifodalanishi // In Science: Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika. – 2024. – № 2(4). – B. 196–201.
8. O‘zbek tili frazeologik lug‘ati [Matn]: lug‘at / Sh. Rahmatullayev, N. Mahmudov, Z. Xolmanova, I. O‘razova, K. Rixsiyeva. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022. – 636 b.
9. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. Besh jildlik / A. Madvaliyev tahriri ostida. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006–2008.
10. Pragglejaz Group. MIP: a method for identifying metaphorically used words in discourse // Metaphor and Symbol. – 2007. – Vol. 22. – No. 1. – P. 1–39.