KONVERSIYA VA TRANSPOZITSIYA HODISALARINING QIYOSIY TALQINI: O‘ZBEK TILI MATERIALI ASOSIDA
DOI:
https://doi.org/10.67227/8d2c4990Kalit so‘zlar:
konversiya, transpozitsiya, otlashish, omonimiya, so‘z yasalishi, konversiv transformatsiya, agglyutinativ til.Abstrak
Maqolada konversiya tushunchasining tilshunoslik nazariyasida shakllanish bosqichlari, uning g‘arb, rus va o‘zbek tilshunosligida talqin qilinishi qiyosiy yo‘sinda tahlil qilinadi. Tadqiqotda konversiyaning so‘z yasalish jarayoni, omonimiya va sintaktik transpozitsiya bilan munosabati nazariy-metodologik nuqtai nazardan ko‘rib chiqilgan. Asosiy diqqat o‘zbek tilidagi konversiya ko‘rinishlariga - otlashish, sifatlashish, ravishlashish jarayonlariga qaratilgan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, o‘zbek tilining agglyutinativ tipologiyasi konversiyaning hind-yevropa tillaridagiga nisbatan o‘ziga xos yo‘nalishda namoyon bo‘lishini taqozo etadi. Olingan xulosalar konversiya va transpozitsiya tushunchalarining terminologik chegaralarini aniqlashtirishga, o‘zbek tilshunosligi atamashunosligini takomillashtirishga xizmat qilishi mumkin.
Yuklashlar
Havolalar
1. Hojiyev A. Lingvistik terminlarning izohli lug‘ati. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2002. — 168 b.
2. Rahmatullayev Sh. Hozirgi adabiy o‘zbek tili. — Toshkent: Universitet, 2006. — 464 b.
3. Marchand H. The Categories and Types of Present-Day English Word-Formation: A Synchronic-Diachronic Approach. — 2nd ed. — München: C.H. Beck, 1969. — 545 p.
4. Bauer L. English Word-Formation. — Cambridge: Cambridge University Press, 1983. — 311 p.
5. Plag I. Word-Formation in English. — Cambridge: Cambridge University Press, 2003. — 240 p.
6. Quirk R., Greenbaum S., Leech G., Svartvik J. A Comprehensive Grammar of the English Language. — London: Longman, 1985. — 1779 p.
7. Кубрякова Е.С. Типы языковых значений: Семантика производного слова. — Москва: Наука, 1981. — 200 с.
8. Tesnière L. Éléments de syntaxe structurale. — Paris: Éditions Klincksieck, 1959. — 670 p.
