ASSOTSIATIV-VERBAL TARMOQ VA RUS TILINI CHET TILI SIFATIDA O‘QITISHDA TILLARARO INTERFERENSIYANI BARTARAF ETISH
DOI:
https://doi.org/10.67227/g89yw263Kalit so‘zlar:
psixolingvistika, rus tili chet tili sifatida, assotsiativ-verbal tarmoq, mental leksikon, tillararo interferensiya, bilingvizm, assotsiativ tajriba, o‘zbek-rus ikki tilliligi, nutq hosil qilish, rod grammatik kategoriyasi, fonetik substitutsiya.Abstrak
Maqolada bilingvning assotsiativ-verbal tarmog‘i tuzilishi bilan rus tilini o‘rganayotgan o‘zbek tilli shaxslarda tillararo interferensiya xususiyati o‘rtasidagi bog‘liqlik ko‘rib chiqiladi. Erkin assotsiativ tajriba va tipik xatolar tahlili asosida grammatik kategoriyalar (rod, ko‘rinish, predlogli boshqaruv) hamda fonetik tizimlarning mos kelmasligi rus nutqida barqaror og‘ishlarni keltirib chiqarishi ko‘rsatilgan. Inofon menta leksikonini shakllantirishda assotsiativ me’yorlarga tayanish usullari taklif etilgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Выготский Л. С. Мышление и речь. М.: Лабиринт, 1999. 352 с.
2. Жинкин Н. И. Механизмы речи. М.: Изд-во Акад. пед. наук РСФСР, 1958. 370 с.
3. Жинкин Н. И. Речь как проводник информации. М.: Наука, 1982. 159 с.
4. Леонтьев А. А. Язык, речь, речевая деятельность. М.: Просвещение, 1969. 214 с.
5. Леонтьев А. А. Психолингвистические единицы и порождение речевого высказывания. М.: Наука, 1969. 307 с.
6. Леонтьев А. А. Основы психолингвистики. М.: Смысл, 1997. 287 с.
7. Зимняя И. А. Психология обучения неродному языку (на материале русского языка как иностранного). М.: Русский язык, 1989. 219 с.
8. Зимняя И. А. Психологические аспекты обучения говорению на иностранном языке: книга для учителя. 2-е изд. М.: Просвещение, 1985. 160 с.
9. Залевская А. А. Слово в лексиконе человека: психолингвистическое исследование. Воронеж: Изд-во Воронежского ун-та, 1990. 206 с.
10. Залевская А. А. Введение в психолингвистику: учебник. М.: Российский государственный гуманитарный университет, 1999. 382 с.
11. Караулов Ю. Н. Русский язык и языковая личность. М.: Наука, 1987. 261 с.
12. Русский ассоциативный словарь: в 6 кн. / Ю. Н. Караулов, Ю. А. Сорокин, Е. Ф. Тарасов, Н. В. Уфимцева, Г. А. Черкасова. М.: Ин-т русского языка РАН, 1994–1998.
13. Пассов Е. И. Основы коммуникативной методики обучения иноязычному общению. М.: Русский язык, 1989. 276 с.
14. Костомаров В. Г., Митрофанова О. Д. Методическое руководство для преподавателей русского языка иностранцам. 4-е изд., испр. М.: Русский язык, 1988. 157 с.
15. Верещагин Е. М. Психологическая и методическая характеристика двуязычия (билингвизма). М.: Изд-во Московского ун-та, 1969. 160 с.
16. Тарасов Е. Ф. Языковое сознание и образ мира: сборник статей / под ред. Н. В. Уфимцевой. М.: Ин-т языкознания РАН, 2000. 320 с.
17. Levelt W. J. M. Speaking: From Intention to Articulation. Cambridge, MA: MIT Press, 1989. 566 p.
18. Kroll J. F., Stewart E. Category Interference in Translation and Picture Naming: Evidence for Asymmetric Connections Between Bilingual Memory Representations // Journal of Memory and Language. 1994. Vol. 33. Iss. 2. P. 149–174.
19. De Bot K. A Bilingual Production Model: Levelt’s “Speaking” Model Adapted // Applied Linguistics. 1992. Vol. 13. Iss. 1. P. 1–24.
20. Оганов Г. И. Некоторые явления узбекского языка, провоцирующие межъязыковую интерференцию // Традиции и инновации в исследовании и преподавании языков. 2023. Т. 1. № 1. С. 37–43.
21. Анисимова И. Н., Игнатьева Е. А. Трудности освоения русского языка узбекскими студентами (из опыта работы на подготовительном отделении) // Вестник Марийского государственного университета. 2017. Т. 11. Вып. 4 (28). С. 13–19.
22. Избаева Н. М. Интерференция на фонетическом уровне // Universum: филология и искусствоведение. 2024. № 1 (115).