O‘RTA OSIYO XALQ OZODLIK HARAKATLARI TARIXINI O‘RGANISHDA HAMID ZIYOYEV TADQIQOTLARINING O‘RNI
DOI:
https://doi.org/10.67227/pr0zy238Kalit so‘zlar:
Hamid Ziyoyev, tarixshunoslik, xalq ozodlik harakati, Turkiston, Rossiya imperiyasi, metodologiya, davrlashtirish, qiyosiy tahlil.Abstrak
Mazkur maqolada O‘zbekiston tarixshunosligining tarkibiy qismi sifatida akademik Hamid Ziyoyevning O‘rta Osiyo xalq ozodlik harakatlari tarixini tadqiq etishga doir ilmiy merosi tahlil qilinadi. Tadqiqotda sovet davri marksistik-leninchilik metodologiyasi va mustaqillik yillari milliy konsepsiyalari o‘rtasidagi konseptual farqlar qiyosiy o‘rganilgan. Maqolaning ilmiy yangiligi sifatida H. Ziyoyev ilmiy-nazariy qarashlarining uch bosqichli evolutsiyasi (1960–1980-yillar; 1991–2000-yillar; 2000-yildan keyingi davr) asoslab berilgan. Muallif H. Ziyoyev tadqiqotlarini zamonaviy o‘zbek tarixchilari (D. Alimova, Q. Rajabov) hamda g‘arb markaziy osiyo-shunoslari (A. Khalid, A. Morrison, Yu. Bregel) konsepsiyalari bilan qiyoslagan holda, olimning milliy qarshilik harakatlari paradigmasidagi o‘ziga xos o‘rnini belgilaydi. Birlamchi arxiv manbalari tahlili asosida maqolada Po‘latxon, Andijon va 1916-yilgi qo‘zg‘olonlarning tarixshunoslik talqinlari xolis baholangan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Alimova D.A. Tarix va tarixshunoslik. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2013. – 256 b.
2. O‘zbekiston yangi tarixi. Birinchi kitob: Turkiston chor mustamlakachiligi davrida / mas’ul muharrir H. Sodiqov. – Toshkent: Sharq, 2000. – 464 b.
3. Rajabov Q. Turkiston muxtoriyati vazirlari va milliy ozodlik harakati. – Toshkent: Bodomzor invest, 2021. – 200 b.
4. Khalid A. Making Uzbekistan: Nation, Empire, and Revolution in the Early Soviet Period. – Ithaca: Cornell University Press, 2015. – 444 p.
5. Morrison A.S. Russian Rule in Samarkand 1868–1910: A Comparison with British India. – Oxford: Oxford University Press, 2008. – 384 p.
6. Bregel Y. An Historical Atlas of Central Asia. – Leiden: Brill, 2003. – 109 p.
7. Ziyoyev H. Turkistonda Rossiya tajovuzi va hukmronligiga qarshi kurash (XVIII asr oxiri – XX asr boshlari). – Toshkent: Sharq, 1998. – 384 b.
8. Ziyoyev H. O‘zbekiston mustaqilligi uchun kurashlar tarixi. – Toshkent: Sharq, 2001. – 416 b.
9. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy davlat arxivi (O‘zR MDA), I-1-fond (Turkiston general-gubernatori devoni), 11-ro‘yxat, 342-ish; 29-ro‘yxat, 114-ish.
10. O‘zR MDA, I-17-fond (Sirdaryo viloyat boshqarmasi), 1-ro‘yxat, 23-ish.
11. Ziyoyev H. Tarix – o‘tmish va kelajak. – Toshkent: Toshkent islom universiteti, 2000. – 128 b.
