TA'LIMDA IJODIY KOMPETENSIYANI RIVOJLANTIRISH: TOPSHIRIQ TURLARI VA ULARNI AMALIYOTGA TATBIQ ETISH MASALALARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/5p6pgt19Kalit so‘zlar:
ijodiy kompetensiya, divergent fikrlash, loyihaga asoslangan ta'lim, originallik, muammolarni innovatsion hal qilish, topshiriq turlari, jamoaviy munozaralar, amaliy tajribaviy faoliyat, ta'limdagi innovatsiyalar, ichki motivatsiya.Abstrak
Ijodiy kompetensiya — yangi g'oyalarni ilgari surish, muammolarni innovatsion tarzda hal qilish
va murakkab vaziyatlarga moslasha olish qobiliyatlarini o'z ichiga olgan ko'p qirrali tushuncha —
zamonaviy ta'lim tizimlarining ustuvor maqsadlaridan biri sifatida keng tan olinib kelmoqda. Mazkur
maqolada ijodiy kompetensiyaning nazariy-metodologik asoslari tahlil qilingan va talabalar ijodiy
tafakkurini maqsadli rivojlantirishga yo'naltirilgan topshiriq turlarining tasnifi taklif etilgan. Guilford,
Torrance, Amabile, Csikszentmihalyi hamda Kaufman va Beghetto nazariy yondashuvlariga tayanib,
nazariy-tahliliy metodologiya doirasida beshta asosiy topshiriq kategoriyasi aniqlangan. Tadqiqot natijalari
ko'rsatishicha, amaliy-tajriba, munozaraga asoslangan, loyihaga asoslangan, badiiy-ijodiy va innovatsion
muammoli topshiriqlarning har biri ijodiy kompetensiyaning o'ziga xos jihatlarini — originallik,
moslashuvchanlik, kengaytirish va divergent fikrlashni — faollashtiradi.
Yuklashlar
Havolalar
Amabile T.M. Creativity in Context: Update to the Social Psychology of Creativity. — Boulder:
Westview Press, 1996. — 317 p.
2. Csikszentmihalyi M. Creativity: Flow and the Psychology of Discovery and Invention. — New York:
HarperCollins, 1996. — 456 p.
3. Guilford J.P. Creativity // American Psychologist. — 1950. — Vol. 5. — № 9. — P. 444–454. — DOI:
DOI.org
4. Hennessey B.A., Amabile T.M. Creativity // Annual Review of Psychology. — 2010. — Vol. 61. — P.
569–598.
5. Kaufman J.C., Beghetto R.A. Beyond Big and Little: The Four C Model of Creativity // Review of
General Psychology. — 2009. — Vol. 13. — № 1. — P. 1–12.
6. OECD. PISA 2022 Results. Volume III: Creative Minds, Creative Schools. — Paris: OECD Publishing,
2024.
7. Rhodes M. An Analysis of Creativity // The Phi Delta Kappan. — 1961. — Vol. 42. — № 7. — P. 305–
310.
8. Sawyer R.K. Explaining Creativity: The Science of Human Innovation. — Oxford: Oxford University
Press, 2011. — 408 p.
9. Sternberg R.J. The Nature of Creativity // Creativity Research Journal. — 2006. — Vol. 18. — № 1. —
P. 87–98.
10. Torrance E.P. Torrance Tests of Creative Thinking: Norms-Technical Manual. — Lexington: Personnel
Press, 1974. — 112 p.