BAHODIR QOBULNING “OY YO‘LI” QISSASIDA FOLKLOR INTERMATN: ERTAK, AFSONA, DEMONOLOGIYA
DOI:
https://doi.org/10.67227/8bc71530Kalit so‘zlar:
folkloriy intermatnlik, Bahodir Qobul, an’anaviy qishloq, demonologik obrazlar, ruhiy jarohat psixoterapiyasi, o‘yin folklori.Abstrak
Maqola o‘zbek yozuvchisi Bahodir Qobulning “Oy yo‘li” qissasidagi folkloriy intermatnlikni tahlil qilishga bag‘ishlangan. Asar matni asosida xalq ertaklari, afsonalar va demonologik tasavvurlar bilan bog‘liq janriy hamda obrazlar tizimi tadqiq etiladi. Ularning badiiy matn tarkibiga tabiiy ravishda singdirilgani ko‘rsatib beriladi. Folklor unsurlarining axloqiy me’yorlarni tartibga solish, jamoaviy xotirani uzatish hamda ruhiy jarohatlar bilan bog‘liq psixoterapevtik vazifalarni bajarishdagi o‘rni yoritiladi. Ilmis, pari qiz, mesh, Dultabori obrazlari, shuningdek, o‘yin folklori namunalariga alohida e’tibor qaratiladi. Tadqiqot natijasida folklor asarda shunchaki ekzotik fon vazifasini emas, balki an’anaviy qishloq dunyoqarashini ifodalovchi muhim strukturaviy tamoyil sifatida namoyon bo‘lishi isbotlanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Басилов В. Н. Избранники духов. – М.: Политиздат, 1984.
2. Bahodir Q. Otachiroq. – Toshkent: Sharq yulduzi, 2018. – 656 b.
3. Безруков А. Н. Поэтика интертекстуальности: учебное пособие для студентов филологического факультета. – Бирск: Бирск. гос. соц.-пед. академия, 2005. – 70 с.
4. Гимранова Ю. А. Интертекстуальный анализ: учебно-методическое пособие. – Челябинск: Изд-во Южно-Урал. гос. гуман.-пед. ун-та, 2021. – 140 с.
5. Жирмунский В. М., Зарифов Х. Т. Узбекский народный героический эпос. – М., 1947.
6. Jo‘rayev M., Narziqulova M. Mif, folklor va adabiyot. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2006. – 184 b.
7. Jo‘rayev M., O‘rayeva D. O‘zbek mifologiyasi. – Toshkent: Excellent Polygraphy, 2020. – 496 b.
8. Karimov H. Istiqlol davri adabiyoti. – Toshkent: Yangi nashr, 2010. – 364 b.
9. Karimov Sh. O‘zbek xalq marosimlari va an’analari. – Toshkent: Navoiy universiteti nashriyoti, 2015.
10. Климович Л. И. Литература народов СССР. – М.: Просвещение, 1971.
11. Маликов А. М. Культ святых в Средней Азии: историко-этнографические очерки. – Самарканд, 2019.
12. Сергодеев И. В. Типология интертекстуальных отношений: учебное пособие. – Москва: ФЛИНТА, 2023. – 80 с.
13. Сердюкова Е. И. Интертекстуальность в современной русскоязычной поэзии Беларуси: монография. – Могилев: МГУ имени А. А. Кулешова, 2024. – 208 с.
14. Снесарев Г. П. Реликты домусульманских верований и обрядов у узбеков Хорезма. – М.: Наука, 1969.
15. Толстой Н. И. Язык и народная культура. – М.: Индрик, 1995.
16. Sharipova M. X. Abdulla Oripovning «Namoyish» she’rida intertekstuallik va uning badiiy vositalar bilan uyg‘unligi // Zenodo. – 2025. – DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.14995213.
17. Eshonqul J. Folklor: obraz va talqin. – Qarshi: Nasaf, 1999. – 170 b.
18. Imomova I. S. Dramatik asarlarda intertekstuallik va uning turlari // Zenodo. – 2025. – DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.1573750.
19. O‘rinova Z. J. Badiiy matnni tushunishda intertekstual birliklarning o‘rni // Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences. – 2023. – Vol. 3, № 1. – B. 99–102.
20. Yuldasheva M. A. Badiiy matnda intertekstuallik hodisasi va intertekstual elementlar // Education and Innovative Research. – 2024. – № 5. – B. 151–153.