O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY DAVLAT SHAKLLANISHINING MILLIY XUSUSIYATLARI: MAHALLA, OILA VA JAMOAVIYLIK QADRIYATLARINING FUNKSIONAL-INSTITUTSIONAL O‘RNI
DOI:
https://doi.org/10.67227/xc1wbh93Kalit so‘zlar:
ijtimoiy davlat, mahalla, oila, jamoaviylik, ijtimoiy kapital, subsidiarlik, institutsional komplementarlik, xizmat qiluvchi davlat, professional ijtimoiy xizmat, “Inson” markazlari.Abstrak
Mazkur maqolada O‘zbekistonda ijtimoiy davlat shakllanishining o‘ziga xos milliy determinantlari, xususan, mahalla, oila va jamoaviylik qadriyatlarining funksional hamda metodologik o‘rni tizimli ravishda tahlil qilingan. Tadqiqotda an’anaviy ijtimoiy institutlarning ijtimoiy davlat makro-tuzilmalari bilan hamkorlik darajasi, ularning cheklovlari va imkoniyatlari institutsional komplementarlik hamda subsidiarlik tamoyillari asosida ochib berilgan. Muallif mahalla va oilaning jamiyatdagi o‘rnini oddiy idealizatsiya qilishdan qochib, ularning huquqiy-institutsional tizim bilan uyg‘unlashish mexanizmlarini, ijtimoiy kapital shakllanishidagi rolini hamda 'xizmat qiluvchi davlat' paradigmasi doirasidagi yangi islohotlarni tanqidiy ko‘rib chiqqan. Tahlillar natijasida mahalla va oilaning ijtimoiy davlat barpo etishdagi uch bosqichli modeli (aniqlash, vositachilik va qo‘llab-quvvatlash) taklif etilgan va ularning professional ijtimoiy xizmatlar bilan muvozanatlashish zarurati asoslangan.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2023. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-6445145 (kirish sanasi: 12.07.2026).
2. Putnam R. D. Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. – New York: Simon & Schuster, 2000.
3. Coleman J. S. Social Capital in the Creation of Human Capital // American Journal of Sociology. – 1988. – Vol. 94. – P. S95–S120.
4. Bourdieu P. The Forms of Capital // Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education / ed. by J. Richardson. – New York: Greenwood Press, 1986. – P. 241–258.
5. O‘zbekiston Respublikasining 2014-yil 25-sentabrdagi O‘RQ–376-son «Ijtimoiy sheriklik to‘g‘risida»gi Qonuni. – URL: https://lex.uz/docs/-2468214 (kirish sanasi: 12.07.2026).
6. O‘zbekiston Respublikasining 1999-yil 14-apreldagi 763-I-son «Nodavlat notijorat tashkilotlari to‘g‘risida»gi Qonuni. – URL: https://lex.uz/docs/-11360 (kirish sanasi: 12.07.2026).
7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 1-iyundagi PF–82-son «Aholiga ijtimoiy xizmatlar va yordamlar ko‘rsatish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni. – URL: https://lex.uz/docs/-6480342.
