SUN’IY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINING ZAMONAVIY TAʼLIM TIZIMIDAGI OʻRNI VA ILMIY-PEDAGOGIK TADQIQOTLAR TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.67227/0r7n7w57Kalit so‘zlar:
sun’iy intellekt, taʼlim texnologiyalari, adaptiv taʼlim, intellektual oʻqitish tizimlari, generativ sun’iy intellekt, ilmiy-pedagogik tadqiqot, AI-TPACK, taʼlim raqamlashtirilishi, etika.Abstrak
Maqolada sun’iy intellekt texnologiyalarining zamonaviy taʼlim tizimidagi oʻrni nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Xalqaro ilmiy-pedagogik tadqiqotlar tizimli koʻrib chiqilib, adaptiv taʼlim, intellektual oʻqitish tizimlari hamda generativ sun’iy intellektning pedagogik imkoniyatlari va etik cheklovlari aniqlanadi. Oʻzbekiston taʼlimiga joriy etish istiqbollari baholanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PQ–358-son «Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida»gi Qarori. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-7158604
2. O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligining 2026-yil 14-martdagi 3787-son «Sun’iy intellektga asoslangan yechimlarni yaratish, joriy qilish va ulardan foydalanish bo‘yicha etika qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida»gi buyrug‘i. – URL: https://lex.uz/uz/docs/8083233
3. Mishra P., Koehler M. J. Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge // Teachers College Record. – 2006. – Vol. 108, № 6. – P. 1017–1054.
4. Luckin R., Holmes W., Griffiths M., Forcier L. B. Intelligence Unleashed: An Argument for AI in Education. – London: Pearson, 2016. – 60 p.
5. Holmes W., Bialik M., Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. – Boston: Center for Curriculum Redesign, 2019. – 250 p.
6. Zawacki-Richter O., Marín V. I., Bond M., Gouverneur F. Systematic Review of Research on Artificial Intelligence Applications in Higher Education – Where Are the Educators? // International Journal of Educational Technology in Higher Education. – 2019. – Vol. 16. – Art. 39. – DOI: 10.1186/s41239-019-0171-0.
7. Chen L., Chen P., Lin Z. Artificial Intelligence in Education: A Review // IEEE Access. – 2020. – Vol. 8. – P. 75264–75278. – DOI: 10.1109/ACCESS.2020.2988510.
8. Kasneci E. et al. ChatGPT for Good? On Opportunities and Challenges of Large Language Models for Education // Learning and Individual Differences. – 2023. – Vol. 103. – Art. 102274. – DOI: 10.1016/j.lindif.2023.102274.
9. UNESCO. AI and Education: Guidance for Policy-makers. – Paris: UNESCO, 2021. – 50 p. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000376709
10. Miao F., Holmes W. Guidance for Generative AI in Education and Research. – Paris: UNESCO, 2023. – 44 p. – DOI: 10.54675/EWZM9535.
11. Murtozaqulova N. A. Sun’iy intellekt texnologiyalarining ta’limga integratsiyasi va uning imkoniyatlari // Qo‘qon universiteti xabarnomasi. – 2025. – № 16. – B. 20–24. – DOI: 10.54613/ku.v16i.1290.
12. Qayumova D. D. Bo‘lajak pedagogika o‘qituvchilarining diagnostik kompetensiyalarini takomillashtirishda sun’iy intellekt texnologiyalaridan samarali foydalanish amaliyoti // Science and Education. – 2026. – Vol. 7, № 1. – B. 1008–1012. – URL: https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/8456
13. Jalolov T. S. Kuchli va zaif sun’iy intellekt modellari: ularning taqqoslanishi va rivojlanish istiqbollari // Modern Digital Technologies in Education: Problems and Prospects. – 2024. – Vol. 1, № 2. – B. 91–96. – URL: https://incop.org/index.php/mod/article/view/249
