VOYAGA YETMAGANLARDA DEVIANT XULQ-ATVORNING OLDINI OLISHNING ZAMONAVIY PSIXOLOGIK TEXNOLOGIYALARI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/dtm1ry75

Kalit so‘zlar:

deviant xulq-atvor, voyaga yetmaganlar, o‘smirlar, profilaktika, psixologik texnologiyalar, psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash, oila, ta’lim muhiti, raqamli xavflar, kiberbulling.

Abstrak

Maqolada voyaga yetmaganlar o‘rtasida deviant xulq-atvorning oldini olishga qaratilgan zamonaviy psixologik texnologiyalar tahlil qilinadi. Asosiy e’tibor nafaqat o‘smirlarning muammoli xulq-atvorining tashqi ko‘rinishlariga, balki ularning ortida yotuvchi omillar — oilaviy munosabatlar, tengdoshlar ta’siri, maktab muhiti, emotsional zo‘riqish va raqamli xavflarga qaratilgan. Maqolada profilaktika faqat alohida tadbirlar yoki o‘smir xulqini nazorat qilish bilan cheklanmasligi lozimligi ta’kidlanadi. Aksincha, muammolarni erta aniqlash, psixologik yordam ko‘rsatish, muloqot va o‘zini o‘zi boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish, shuningdek, oila, maktab va mutaxassislar o‘rtasidagi hamkorlik muhim omillar sifatida yoritiladi. Raqamli muhitga alohida e’tibor qaratilib, unda o‘smirlar duch kelishi mumkin bo‘lgan kiberbulling, onlayn tajovuz va boshqa bosim shakllari ko‘rib chiqiladi. Xulosa sifatida profilaktika tizimli, amaliy va maqsadli bo‘lishi, o‘smirlarni real hayot sharoitida qo‘llab-quvvatlashga yo‘naltirilishi zarurligi qayd etiladi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Выготский Л. С. Психология развития человека. – М.: Смысл; Эксмо, 2005. – 1136 с.

2. Божович Л. И. Личность и ее формирование в детском возрасте. – СПб.: Питер, 2008. – 400 с.

3. Кон И. С. Психология ранней юности. – М.: Просвещение, 1989. – 255 с.

4. Реан А. А. Психология личности. Социализация, поведение, общение. – СПб.: Прайм-Еврознак, 2004. – 416 с.

5. Реан А. А. Психология девиантности. Дети. Общество. Закон. – М.: Юрайт, 2016. – 479 с.

6. Змановская Е. В. Девиантология: психология отклоняющегося поведения. – М.: Академия, 2004. – 288 с.

7. Клейберг Ю. А. Психология девиантного поведения. – М.: Юрайт, 2023. – 290 с.

8. Баева И. А. Психологическая безопасность образовательной среды: учебное пособие.– СПб.: Речь, 2002. – 271 с.

9. Беличева С. А. Основы превентивной психологии. – М.: Социальное здоровье России, 1994. – 224 с.

10. Организация психолого-педагогического сопровождения обучающихся группы риска: методические рекомендации. – Астана: Национальная академия образования имени И. Алтынсарина, 2023. – 96 с.

11. Olweus D. Bullying at School: What We Know and What We Can Do. – Oxford: Blackwell Publishing, 1993. – 140 p.

12. Hinduja S., Patchin J. W. Bullying Beyond the Schoolyard: Preventing and Responding to Cyberbullying. – 2nd ed. – Thousand Oaks: Corwin, 2014. – 312 p.

13. Фельдштейн Д. И. Психология взросления: структурно-содержательные характеристики процесса развития личности. – М.: Московский психолого-социальный институт, 1999. – 672 с.

14. Шнейдер Л. Б. Девиантное поведение детей и подростков. – М.: Академический проект, 2005. – 336 с.

15. WHO. Mental Health of Adolescents: Fact Sheet. – Geneva: World Health Organization, 2025.

16. UNESCO. Behind the Numbers: Ending School Violence and Bullying. – Paris: UNESCO, 2019.

17. UNICEF. The State of the World’s Children 2021: On My Mind – Promoting, Protecting and Caring for Children’s Mental Health. – New York: UNICEF, 2021.

18. UNICEF. Adolescent Development and Participation. – New York: UNICEF, 2024.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-07-09

Qanday havola qilish kerak

VOYAGA YETMAGANLARDA DEVIANT XULQ-ATVORNING OLDINI OLISHNING ZAMONAVIY PSIXOLOGIK TEXNOLOGIYALARI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(7), 52-57. https://doi.org/10.67227/dtm1ry75