MUSTAQILLIK YILLARIDA OʻZBEKISTON UMUMTAʼLIM MAKTABLARI TARIX FANI DARSLIKLARINING KONSEPTUAL ASOSLARI VA TAKOMILLASHUV BOSQICHLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/62fjsz58Kalit so‘zlar:
tarix taʼlimi, tarix darsliklari, umumtaʼlim maktablari, milliy tarix konsepsiyasi, mustaqillik yillari, taʼlim islohotlari, tarixiy xotira, milliy davlatchilik, kompetensiyaviy yondashuv, yangi avlod darsliklari.Abstrak
Mazkur maqolada mustaqillik yillarida Oʻzbekiston umumtaʼlim maktablari tarix fani darsliklarining konseptual asoslari hamda ularning takomillashuv bosqichlari ilmiy tahlil qilingan. Tadqiqotda tarix darsliklarini yaratish va rivojlantirish jarayonining asosiy yoʻnalishlari, ularning mazmuni va metodologiyasida yuz bergan oʻzgarishlar yoritilgan. Xususan, sovet davri mafkurasi taʼsirida shakllangan yondashuvlardan voz kechilib, milliy davlatchilik tarixi, tarixiy xotira, milliy qadriyatlar va vatanparvarlik gʻoyalariga asoslangan yangi konsepsiyaning shakllanishi tahlil etilgan. Shuningdek, tarix darsliklari taraqqiyotining uch bosqichi, taʼlim sohasida qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning darsliklar mazmuniga taʼsiri hamda yangi avlod darsliklarida kompetensiyaviy yondashuvning joriy etilishi masalalari oʻrganilgan. Maqolada tarix darsliklarining oʻquvchilarda tarixiy tafakkur, tanqidiy fikrlash va mustaqil tahlil qilish koʻnikmalarini shakllantirishdagi oʻrni ochib berilgan. Tadqiqot natijalari mustaqillik davrida tarix taʼlimi mazmunini modernizatsiya qilish va tarix darsliklarini takomillashtirish jarayonlarini yoritishga xizmat qiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent: Oʻzbekiston, 1992.
2. Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni. – 1997-yil 29-avgust, 465-I-son.
3. Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida”gi Qonuni (yangi tahrir). – 2020-yil 23-sentabr, OʻRQ–637-son.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi “Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PF–5712-son Farmoni.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 2-martdagi “2017–2021-yillarda Oʻzbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yoʻnalishi boʻyicha Harakatlar strategiyasini «Ilm, maʼrifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili»da amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida”gi PF–5953-son Farmoni.
6. Kadrlar tayyorlash milliy dasturi. – Toshkent, 1997.
7. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 22-noyabrdagi “2005–2009-yillarda umumtaʼlim maktablari uchun darsliklar va oʻquv-metodik qoʻllanmalar nashr etish dasturi toʻgʻrisida”gi 548-son qarori.
8. Saʼdiyev A., Fuzailova G., Xasanova M. Tarix oʻqitish metodikasi. – Toshkent, 2008.
9. Mavlonova R. va boshq. Umumiy pedagogika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2018. – 528 b.
10. OʻzMA. M-26 fond, 1-roʻyxat, 140-yigʻmajild, 16-varaq.
11. Pirmatov М., Rahimova S. Oltin va muqaddas beshik // Совет Узбекистани gazetasi. – 1991-yil 11-aprel.
