ERTAKLARDA SEHRLI SONLARNING EPIK KO‘LAMNI IFODALASH XUSUSIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/sr3dbj60Kalit so‘zlar:
sehrli sonlar, xalq ertaklari, epik ko‘lam, epik makon, epik zamon, epik takror, lingvopoetika, folklor.Abstrak
Maqolada o‘zbek va ingliz xalq ertaklaridagi sehrli sonlarning (3, 7, 9, 12, 40) epik ko‘lamni ifodalashdagi o‘rni tahlil qilingan. Sehrli sonlarning epik makon, zamon, miqdor va takrorni shakllantirishdagi lingvopoetik xususiyatlari qiyosiy o‘rganilgan. Tadqiqot natijasida sehrli sonlar ertaklarda nafaqat miqdoriy ko‘rsatkich, balki syujetni tashkil etuvchi, ramziy ma’no yuklovchi va badiiy ta’sirchanlikni kuchaytiruvchi muhim poetik vosita ekanligi aniqlangan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Богораз В. Г. Христианство в свете этнографии. – Л.: Прибой, 1928. – 216 с.
2. Bulbuligo‘yo ertagi // O‘zbek xalq ertaklari. Jild 1 / tuzuvchilar: M. Afzalov, X. Rasulov, Z. Husainova; mas’ul muharrir M. Mahmudov. 2-nashr. – Toshkent: O‘qituvchi, 2012. – B. 97–112.
3. Ingliz xalq ertaklari / tarjimon R. Otaboyeva, rassom L. Basharova. – Toshkent: Sharq, 2019. – B. 5–11. (Matn o‘zbek va ingliz tillarida).
4. Jacobs J. English Fairy Tales. – London: David Nutt, 1894. – P. 12–14.
5. Никифоров А. И. Структура чукотской сказки как явление примитивного мышления // Советский фольклор. – 1936. – № 2–3. – С. 269–286.
6. O‘zbek xalq ertaklari. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2019. – 152 b.
7. Пропп В. Я. Фольклор и действительность. – Москва: Наука, 1976. – 325 с.
8. Turdimov Sh. Borsa kelmasdagi xazina // Tafakkur. – Toshkent, 2015. – № 3. – B. 94–103.
9. Тейлор Э. Б. Первобытная культура. Т. 1. – Санкт-Петербург, 1896. – С. 234.
10. Хроленко А. Т. Поэтическая фразеология русской народной лирической песни. – Воронеж, 1981. – С. 130–131.
11. Давыдова О. А. Числительные в русских пословицах и поговорках // Специфика фольклорной лексики и фразеологии. – Курск, 1978.
12. Блексер Ф. Н. Число и счёт: дисс. ... канд. пед. наук. – Москва, 1946 (рукопись). – С. 48–49.
13. Бородин А. И. Число и мистика. – Донецк, 1975. – С. 91.
14. Eshonqul J. Folklor: obraz va talqin. – Qarshi: Nasaf, 1999. – B. 76.
15. Jo‘rayev M. O‘zbek xalq ertaklaridagi «sehrli» raqamlar. – Toshkent: Fan, 1991. – B. 59.
16. Aqlli, idrokli, zehnli. URL: https://n.ziyouz.com/portal-haqida/xarita/uzbek-xalq-ogzaki-ijodi/uzbek-xalq-ertaklari/aqlli-idrokli-zehnli 17. Tohir va Zuhra (xalq ertaklari turkumidan). URL: https://uzbekliterature.uz/sites/default/files/tohir_va_zuxra_xalq_ertaklari_turkumidan.pdf