TED CHIANGNING “STORY OF YOUR LIFE” ASARIDAGI ILMIY TERMINLAR, KVAZI-TERMINLAR VA MUALLIF NEOLOGIZMLARI: STRUKTUR-SEMANTIK XUSUSIYATLARI HAMDA ARRIVAL FILMIDAGI INTERSEMIOTIK TRANSFORMATSIYASI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/4f9j6920

Kalit so‘zlar:

ilmiy-fantastik terminologiya; kvazi-termin; muallif neologizmi; so‘z yasalishi; Story of Your Life; Arrival; intersemiotik transformatsiya; adaptatsiya.

Abstrak

Mazkur maqolada Ted Chiangning “Story of Your Life” ilmiy-fantastik qissasidagi ilmiy terminlar, badiiy kvazi-terminlar hamda muallif neologizmlarining struktur-semantik tashkil etilishi va ularning Denis Vilnyovning Arrival filmidagi intersemiotik transformatsiyasi tahlil qilinadi. Tadqiqot ixtisoslashgan leksikani ikkinchi darajali badiiy vosita sifatida emas, balki kognitiv ishonarlilikni ta’minlovchi va badiiy olamni quruvchi asosiy mexanizm sifatida talqin qiladi. Tadqiqot uchun qissadan semantik jihatdan eng muhim bo‘lgan o'ttizta leksik birlik maqsadli tanlab olinib, ular filmning ingliz tilidagi dialoglari hamda audiovizual ifodasi bilan qiyosiy tahlil qilindi. Tahlil natijalari Chiang leksikasi uzluksiz tizimni tashkil etishini ko‘rsatdi: haqiqiy tilshunoslik va fizika terminlari voqeani ilmiy jihatdan ishonarli bilimlar bilan bog‘laydi; kvazi-terminlar o‘zga sayyoralik hodisalarni shartli ravishda nomlaydi; neo-klassik va analitik usulda yaratilgan muallif neologizmlari esa mutlaqo yangi tushunchalarni kitobxon uchun kognitiv jihatdan anglash mumkin bo‘lgan shaklga keltiradi. Film adaptatsiyasida tanlangan birliklarning atigi uchtasi og‘zaki shaklda saqlangan, sakkiztasi qayta nomlangan yoki soddalashtirilgan, uchtasi asosan vizual yoki konseptual vositalar orqali ifodalangan, o‘n oltitasi esa butunlay tushirib qoldirilgan.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Bauer L. English Word-Formation. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983.

2. Cabré M. T. Terminology: Theory, Methods and Applications / trans. by J. A. DeCesaris. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 1999.

3. Chiang T. Story of Your Life // Stories of Your Life and Others. – New York: Vintage, 2016. (Original work published 1998).

4. Csicsery-Ronay I., Jr. The Seven Beauties of Science Fiction. – Middletown: Wesleyan University Press, 2008.

5. Heisserer E. Arrival: Final Shooting Draft [Screenplay]. – Paramount Pictures, 2015.

6. Hutcheon L., O’Flynn S. A Theory of Adaptation. 2nd ed. – London: Routledge, 2013.

7. Jakobson R. On Linguistic Aspects of Translation // In: Venuti L. (Ed.). The Translation Studies Reader. – London: Routledge, 2000. – P. 113–118. (Original work published 1959).

8. Kress G., van Leeuwen T. Reading Images: The Grammar of Visual Design. 2nd ed. – London: Routledge, 2006.

9. Plag I. Word-Formation in English. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003.

10. Rhodes M. How Arrival’s Designers Crafted a Mesmerizing Alien Alphabet // Wired. – 2016. – November 16.

11. Rojas C. Chinese Writing, Heptapod B, and Martian Script: The Ethnocentric Bases of Language // In: Bachner A. et al. (Eds.). Sinoglossia. – Hong Kong: Hong Kong University Press, 2023. – P. 110–127. DOI: https://doi.org/10.5790/hongkong/9789888805716.003.0007.

12. Simoneti C. A. M. “More Human than Human”: Colonial Logics and the Modern Subject in Science Fiction Films // Millennium: Journal of International Studies. – 2022. DOI: https://doi.org/10.1177/03058298221128069.

13. Stockwell P. The Poetics of Science Fiction. – London: Longman, 2000.

14. Suvin D. Metamorphoses of Science Fiction: On the Poetics and History of a Literary Genre. – New Haven: Yale University Press, 1979.

15. Temmerman R. Towards New Ways of Terminology Description: The Sociocognitive Approach. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 2000.

16. Villeneuve D. (Director). Arrival [Film]. – Paramount Pictures, 2016.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-07-09

Qanday havola qilish kerak

TED CHIANGNING “STORY OF YOUR LIFE” ASARIDAGI ILMIY TERMINLAR, KVAZI-TERMINLAR VA MUALLIF NEOLOGIZMLARI: STRUKTUR-SEMANTIK XUSUSIYATLARI HAMDA ARRIVAL FILMIDAGI INTERSEMIOTIK TRANSFORMATSIYASI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(7), 260-265. https://doi.org/10.67227/4f9j6920