INGLIZ, RUS VA O‘ZBEK TILLARIDA KICHRAYTIRISH VA ERKALASH QO‘SHIMCHALARIDAN FOYDALANISH DINAMIKASI
DOI:
https://doi.org/10.67227/9jjqnm42Kalit so‘zlar:
diminutiv, erkalash ma’nosi, korpus lingvistikasi, pragmatika, affiksatsiya, uslubiy taqsimot, qiyosiy tahlil.Abstrak
Ushbu maqola ingliz, rus va o‘zbek tillarida kichraytirish va erkalash ma’nosini ifodalovchi affikslarning qo‘llanish dinamikasini qiyosiy korpus tahlili asosida yoritadi. Tadqiqot maqsadi uch tilda diminutiv vositalarning shakliy repertuari, semantik-pragmatik funksiyalari va uslubiy taqsimotidagi o‘zgarishlarni aniqlashdan iborat. Metodologiya sifatida muvozanatli yozma va og‘zaki subkorpuslar, janrlar kesimi, morfemik belgilash hamda kollokatsion tahlil qo‘llandi; natijalar chastota ko‘rsatkichlari va funksional indekslar bilan baholandi. Ilmiy yangilik diminutivlarning “affiksal yadro” va “periferiya” modeli orqali uch til uchun yagona taqqoslanadigan mezonlarni ishlab chiqish, shuningdek, zamonaviy ommaviy nutqda emotsional baholashning kuchayishi bilan bog‘liq mikrotrendlarni raqamli dalillar asosida ko‘rsatishdan iborat. Amaliy jihatdan natijalar tarjima, leksikografiya va pragmatika bo‘yicha tavsiyalar beradi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Бондарко А. В. Теория морфологических категорий и аспектологические исследования. – Ленинград: Наука, 1983. – 280 с.
2. Земская Е. А. Словообразование как деятельность. – Москва: Наука, 1992. – 224 с.
3. Шмелев А. Д. Русская языковая модель мира: материалы к словарю. – Москва: Языки славянской культуры, 2002. – 224 с.
4. Dressler W. U., Merlini Barbaresi L. Morphopragmatics: Diminutives and Intensifiers in Italian, German, and Other Languages. – Berlin: Mouton de Gruyter, 1994. – 744 p.
5. Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: O‘qituvchi, 2006. – 360 b.
6. McEnery T., Hardie A. Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice. – Cambridge: Cambridge University Press, 2012. – 310 p.
