XITOY TILIDAGI 才 (cái) VA 就 (jiù) SEMANTIKASIDA SUBYEKTIV KICHIK MIQDOR VA SUBYEKTIV KATTA MIQDOR IFODASI
DOI:
https://doi.org/10.67227/vk3m3c08Kalit so‘zlar:
subyektiv miqdor, subyektiv kichik miqdor, subyektiv katta miqdor, obyektiv miqdor, funksional element, soʻzlovchi bahosi, kutilma, tarjima ekvivalentligi.Abstrak
Maqolada xitoy tilidagi 才 (cái) va 就 (jiù) elementlarining subyektiv miqdor ifodalash vazifasi tahlil qilinadi. Chen Xiaohe kiritgan subyektiv miqdor (主观量) kategoriyasiga koʻra, miqdor obyektiv qiymatidan tashqari, soʻzlovchining uni normadan koʻp yoki kam deb baholashini ham ifodalashi mumkin. Tadqiqotda koʻrsatilishicha, 才 asosan subyektiv kichik miqdorni (miqdor kutilgandan kam), oʻrin va konstruksiyaga qarab esa subyektiv katta miqdorni (talab qilingan miqdor kutilgandan koʻp) ifodalaydi; 就 esa yetarlilik qurilmasida subyektiv kichik, «yengil erishilgan katta natija» qurilmasida esa subyektiv katta miqdorni bildiradi. Har ikki elementda ham asosiy mexanizm — haqiqiy miqdorni kutilgan miqdorga nisbatan joylashtirish. Xulosalar oʻzbek tiliga tarjima ekvivalentligi bilan bogʻlanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Abdurahmonov G‘. O‘zbek tili grammatikasi (Sintaksis). – Toshkent: Fan, 1991. – 415 b.
2. Biq Yung-O. The Semantics and Pragmatics of cai and jiu in Mandarin Chinese: PhD Dissertation. – Ithaca: Cornell University, 1984. – 173 p.
3. Fauconnier G. Pragmatic Scales and Logical Structure // Linguistic Inquiry. – 1975. – Vol. 6. – No. 3. – P. 353–375.
4. Lai Huei-ling. Rejected Expectations: The Scalar Particles cai and jiu in Mandarin Chinese // Linguistics. – 1999. – Vol. 37. – No. 4. – P. 625–661.
5. Nida E. A. Toward a Science of Translating. – Leiden: Brill, 1964. – 331 p.
6. Thomas J. Cross-Cultural Pragmatic Failure // Applied Linguistics. – 1983. – Vol. 4. – No. 2. – P. 91–112.
7. Бархударов Л. С. Язык и перевод: Вопросы общей и частной теории перевода. – Москва: Международные отношения, 1975. – 240 с.
8. Комиссаров В. Н. Теория перевода (лингвистические аспекты). – Москва: Высшая школа, 1990. – 253 с.
9. 陈小荷. 主观量问题初探——兼谈副词“就”“才”“都” // 世界汉语教学. – 1994. – 第4期. – 页18–24.
10. 胡建刚. 主观量度和“才”“都”“了2”的句法匹配模式分析 // 世界汉语教学. – 2007. – 第1期. – 页72–81.
11. 金立鑫, 杜佳俊. “就”与“才”主观量对比研究 // 语言科学. – 2014. – 第13卷. – 第2期. – 页140–153.
12. 李宇明. “-V…数量”结构及其主观大量问题 // 汉语学习. – 1999. – 第4期.
13. 李宇明. 汉语量范畴研究. – 武汉: 华中师范大学出版社, 2000. – 320 页.
14. 吕叔湘. 现代汉语八百词 (增订本). – 北京: 商务印书馆, 1999. – 760 页.
15. 王群力. 略说汉语主观量——以副词“才”“就”为例 // 辽宁大学学报 (哲学社会科学版). – 2005. – 第33卷. – 第2期. – 页59–62.
16. 周守晋. “主观量”的语义信息特征与“就”“才”的语义 // 北京大学学报 (哲学社会科学版). – 2004. – 第41卷. – 第3期. – 页121–131.
