INGLIZ VA OʻZBEK TILLARIDA ROZILIK VA NOROZILIK BILDIRISHNING LINGVISTIK VA PARALINGVISTIK STRATEGIYALARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/4f52pd72Kalit so‘zlar:
rozilik, norozilik, paralingvistika, pragmatika, o‘zbek tili, ingliz tili, noverbal muloqot, diskurs strategiyalari.Abstrak
Rozilik va norozilik bildirish inson muloqotining fundamental tarkibiy qismlari bo‘lib, ular shaxslararo munosabatlarni, madaniy me’yorlarni va pragmatik maqsadlarni aks ettiradi. Ushbu nutqiy harakatlar nafaqat lingvistik shakllar, balki intonatsiya, yuz ifodalari (mimika), imo-ishoralar va pauzalar kabi paralingvistik hamda noverbal strategiyalar orqali ham namoyon bo‘ladi. Mazkur maqolada qiyosiy yondashuv doirasida ingliz va o‘zbek tillarida rozilik va norozilikni ifodalashda qo‘llaniladigan lingvistik va paralingvistik strategiyalar tadqiq etiladi. Izlanishlar shuni ko‘rsatadiki, ingliz va o‘zbek tillari bir qancha universal muloqot xususiyatlariga ega bo‘lsa-da, xushmuomalalik strategiyalari, gapni bilvosita ifodalash (andisha), hissiy ifodalilik va madaniyatga xos bo‘lgan imo-ishoralar jihatidan sezilarli darajada farq qiladi. Tadqiqot natijalari til va madaniyatning shaxslararo munosabatlarni ifodalashda qanday o‘zaro ta’sir qilishini ochib berish orqali pragmatika, sotsiolingvistika
Yuklashlar
Havolalar
1. Murmonov A. O‘zbek tilida nutq madaniyati va muloqot etiketi [Speech Culture and Communication Etiquette in the Uzbek Language]. – Toshkent: Fan, 2018. – URL: https://www.in-academy.uz/index.php/ZDIF/article/view/14841.
2. Qurbonova M. O‘zbek tilida akademik muloqotning pragmatik xususiyatlari [Pragmatic Features of Academic Communication in the Uzbek Language] // O‘zbek tili va adabiyoti. – 2020. – No. 3. – B. 45–52.
3. Rahmatullayev Sh. O‘zbek tilida muomala madaniyati va hurmat kategoriyasi [Culture of Communication and the Category of Respect in the Uzbek Language]. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 2016.
4. Azimovna S. N. Category of Politeness in English and Uzbek // Neliti Academic Repository. – 2023. – Vol. 12. – No. 2. – P. 104–112. – URL: https://univerpubl.com/index.php/semantic.
5. Ameka F. K., Terkourafi M. What if…? Imagining Non-Western Perspectives on Pragmatic Theory and Practice // Journal of Pragmatics. – 2019. – Vol. 145. – P. 72–82. – DOI: https://doi.org/10.1016/j.pragma.2019.04.001.
6. Brown P., Levinson S. C. Politeness: Some Universals in Language Usage. – Cambridge: Cambridge University Press, 1987. – DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511813085.
