MODALLIK KATEGORIYASINING LINGVISTIK TALQINI VA TADQIQOT TARIXI
DOI:
https://doi.org/10.67227/bm4wva40Kalit so‘zlar:
modallik kategoriyasi, predikativlik, obyektiv modallik, subyektiv modallik, modal sozlar.Abstrak
Tilshunosligimizdagi eng murakkab va serqirra tushunchalardan biri modallik kategoriyasining lingvistik tabiati, mohiyati va tadqiqot tarixi tahlil qilinadi. Tadqiqotda obyektiv va subyektiv modallik tushunchalari, uning grammati, leksik va intonatsion vositalar orqali shakillanishi tadqiq etiladi. Shuningdek, modallik kategoriyasini ifodalashda modal so‘zlarning tutgan o‘rni va uning leksik-semantik imkoniyatlari yoritib beriladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Ахманова О. С. Словарь лингвистических терминов. 2-е изд., стер. – Москва: Советская энциклопедия, 1969. – 608 с.
2. Виноградов В. В. Русский язык. – Москва: Высшая школа, 1986. – 640 с.
3. Закиев М. З. Синтаксический строй татарского языка. – Казань: Изд-во Казанского университета, 1963. – С. 53.
4. Камильджанова Р. Модальные слова в современном узбекском языке: автореф. дис. … канд. филол. наук. – Ташкент, 1975. – 24 с.
5. Lafasov O‘. Dialogik nutqda subyektiv modallikning ifodalanishi: filol. fan. nomz. diss. – Toshkent, 1996. – 148 b.
6. Лейбниц Г. В. Сочинения: в 4 т. Т. 3. – Москва: Мысль, 1984. – С. 74.
7. Lyons J. Introduction to Theoretical Linguistics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1968. – 334 p.
8. Mahmudov N. Zarif soʻz ziyorati. – Toshkent: Bookmany Print, 2025. – 240 b.
9. Mustafayeva M. B. Ingliz va oʻzbek tillarida modal soʻzlar tipologiyasi, tarjimasi, leksikografik talqini: filol. fan. boʻyicha falsafa doktori (PhD) dis. avtoref. – Qarshi, 2025. – 56 b.
10. Нурмаханова А. Н. Типы предложений по модальности и интонации в тюркских языках: дис. … д-ра филол. наук. – Ташкент, 1966. – С. 72–83.
11. Nurmonov A., Mahmudov N., Axmedov A., Solixo‘jayeva S. O‘zbek tilining mazmuniy sintaksisi. – Toshkent, 1992. – 232 b.
12. Пешковский А. М. Русский синтаксис в научном освещении. – Москва, 1956. – С. 88–89.
13. Rasulov I. Hozirgi o‘zbek adabiy tilida bir sostavli gaplar. – Toshkent: Fan, 1974. – 160 b.
14. Саидов С. Модальные слова в немецком и узбекском языках: дис. … канд. филол. наук. – Ташкент, 1964.
15. Tursunov U., Muxtorov A., Rahmatullayev Sh. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent. (Nashr yili va nashriyoti ko‘rsatilmagan.)
16. Fitrat. Sarf. – Samarqand–Toshkent: O‘znashr, 1930. – 48 b.
17. Qozoqova N. Badiiy matn pragmatikasi (G‘afur G‘ulom nasriy asarlari misolida): monografiya. – Namangan, 2022. – 180 b.
18. O‘zbek Sovet ensiklopediyasi. 14 jildlik. 7-jild. – Toshkent, 1976. – B. 303.
19. Shoabdurahmonov Sh., Asqarova M., Hojiyev A., Rasulov I., Doniyorov X. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. T. 1. – Toshkent, 1966. – B. 344–347.
20. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. III jild. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti, 2006. – 605 b.
21. Yoqubov J. Modallik kategoriyasining mantiq va tilda ifodalanishining semantik xususiyatlari. – Toshkent: Fan, 2005. – 168 b.
