KASBIY-METODIK KOMPETENTLIKNING RIVOJLANGANLIK DARAJALARINI KVALIMETRIK SHKALA ASOSIDA ANIQLASH
DOI:
https://doi.org/10.67227/0v08rt08Kalit so‘zlar:
kasbiy-metodik kompetentlik, kvalimetrik shkala, rivojlanganlik darajasi, baholash mezoni, indikator, daraja deskriptori, reproduktiv daraja, produktiv daraja, kreativ daraja, pedagogik diagnostika.Abstrak
Mazkur maqolada bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarining kasbiy-metodik kompetentligi rivojlanganlik darajalarini kvalimetrik shkala asosida aniqlashning nazariy va metodik jihatlari yoritilgan. Kasbiy-metodik kompetentlik biologik bilimlar, metodik loyihalash, amaliy faoliyat, raqamli texnologiyalardan foydalanish, pedagogik muloqot va refleksiv baholashning integrativ birligi sifatida talqin etilgan. Kompetentlik darajasini obyektiv aniqlash uchun mezonlar, indikatorlar, daraja deskriptorlari hamda baholash oralig‘ini o‘z ichiga olgan kvalimetrik shkala taklif etilgan. Baholash jarayonida motivatsion-aksiologik, kognitiv-metodik, amaliy-faoliyatli, raqamli-texnologik va refleksiv-baholash komponentlarining namoyon bo‘lish xususiyatlari hisobga olingan. Kasbiy-metodik kompetentlikning reproduktiv, produktiv va kreativ darajalari mazmunan tavsiflanib, har bir darajaga xos kuzatiladigan faoliyat belgilari aniqlashtirilgan. Test, pedagogik keys, mikrodars, laboratoriya topshirig‘i, metodik loyiha, raqamli portfolio, ekspert bahosi va o‘z-o‘zini baholash natijalarini kvalimetrik shkala asosida umumlashtirish imkoniyatlari asoslangan. Taklif etilgan yondashuv bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligini diagnostika qilish, rivojlanish dinamikasini monitoring qilish va individual metodik rivojlanish yo‘nalishlarini belgilashga xizmat qiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Tolipova J. O. **Pedagogik kvalimetriya** [Elektron resurs]: o‘quv-uslubiy majmua. – Toshkent, 2017. – URL: https://lib.bimm.uz/items/2822.
2. Muslimov N. A., Usmonboyeva M. H., Sayfurov D. M., To‘rayev A. B. **Pedagogik kompetentlik va kreativlik asoslari**: o‘quv-metodik qo‘llanma. – Toshkent: Sano-standart, 2015. – 120 b. – URL: https://portal.guldu.uz/?act=resources&id=20004.
3. Azgaldov G. G., Kostin A. V. Applied Qualimetry: Its Origins, Errors and Misconceptions // **Benchmarking: An International Journal**. – 2011. – Vol. 18, No. 3. – P. 428–444. – DOI: 10.1108/14635771111137796. – URL: https://doi.org/10.1108/14635771111137796.
4. Субетто А. И. **Введение в квалиметрию высшей школы: в 4 кн. Кн. 3: Общая квалиметрия и специальные методы квалиметрии**. – Москва: Исследовательский центр Гособразования СССР по проблемам управления качеством подготовки специалистов, 1991. – 171 с. – URL: https://www.mtas.ru/search/search_results_ubs_new.php?IBLOCK_ID=10&publication_id=241.
5. Kind V. Pedagogical Content Knowledge in Science Education: Perspectives and Potential for Progress // **Studies in Science Education**. – 2009. – Vol. 45, No. 2. – P. 169–204. – DOI: 10.1080/03057260903142285. – URL: https://doi.org/10.1080/03057260903142285.
6. Großschedl J., Welter V., Harms U. A New Instrument for Measuring Pre-Service Biology Teachers’ Pedagogical Content Knowledge: The PCK-IBI // **Journal of Research in Science Teaching**. – 2019. – Vol. 56, No. 4. – P. 402–439. – DOI: 10.1002/tea.21482. – URL: https://doi.org/10.1002/tea.21482.
7. Panadero E., Jonsson A., Pinedo L., Fernández-Castilla B. Effects of Rubrics on Academic Performance, Self-Regulated Learning, and Self-Efficacy: A Meta-Analytic Review // **Educational Psychology Review**. – 2023. – Vol. 35. – Art. 113. – DOI: 10.1007/s10648-023-09823-4. – URL: https://doi.org/10.1007/s10648-023-09823-4 .
