O‘ZBEK MATNIDA MAZMUNIY YAXLITLIK VA GRAMMATIK BOG‘LANISHNI TA’MINLOVCHI VOSITALAR
DOI:
https://doi.org/10.67227/95e5hh71Kalit so‘zlar:
matn, matn lingvistikasi, mazmuniy yaxlitlik, grammatik bog‘lanish, kogeziya, kogerentlik, leksik takror, olmoshli ishora, bog‘lovchi, sintaktik parallelizm, xatboshi.Abstrak
Maqolada o‘zbek tilidagi ilmiy, badiiy va ma’rifiy mikromatnlarning mazmuniy yaxlitligi hamda grammatik bog‘lanishini yuzaga keltiruvchi vositalar strukturaviy-funksional jihatdan tahlil qilindi. Leksik takror, tayanch so‘zlar tizimi, olmoshli ishora, sinonimik va antonimik munosabat, bog‘lovchi birliklar, sintaktik parallelizm, gaplar ketma-ketligi va xatboshi kabi vositalarning matn qurilishidagi vazifalari aniqlandi. Zaruriy takror bilan uslubiy ortiqchalik, semantik izchillik bilan formal bog‘lanish o‘rtasidagi farqlar asoslandi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Rasulov R. A. O‘zbek tili darslarida matnni tushunishning o‘ziga xos jihatlari: magistrlik dissertatsiyasi. – Denov, 2026. – 73 b.
2. Ne’matov H. va boshq. Ijodiy matn ustida ishlash. – Toshkent, 1997. – B. 3–4.
3. Sobirova M. Matn ustida ishlash jarayonida o‘quvchi so‘z boyligini oshirish. – Toshkent, 2008. – 136 b.
4. G‘ulomov X. O‘quvchilarning matn ustida ishlashi // Til va adabiyot ta’limi. – Toshkent, 1994. – № 2–3. – B. 25–27.
5. To‘xliyev B., Shamsiyeva M., Ziyodova T. O‘zbek tili o‘qitish metodikasi: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg‘armasi nashriyoti, 2006. – 192 b.
6. Ona tili o‘qitish metodikasi / K. Qosimova, S. Matchonov, X. G‘ulomova, Sh. Yo‘ldosheva, Sh. Sariyev. – Toshkent: Noshir, 2009. – 352 b.
7. G‘ulomov A. Ona tili o‘qitish prinsiplari va metodlari. – Toshkent: O‘qituvchi, 1992. – 90 b.
8. G‘ulomov A., Qobilova B. Nutq o‘stirish mashg‘ulotlari. – Toshkent: O‘qituvchi, 1995. – 160 b.
9. Turniyozov N. Q. Matn lingvistikasi: ma’ruzalar matni. – Samarqand: SamDChTI nashri, 2004. – 86 b.
10. Yo‘ldoshev M. Badiiy matn va uning lingvopoetik tahlili asoslari. – Toshkent: Fan, 2007. – 123 b.
