BADIIY MATN TARJIMASIDA MILLIY-MADANIY BIRLIKLARNING IFODALANISHI: FRANSUZ VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA
DOI:
https://doi.org/10.67227/0pjfnj54Kalit so‘zlar:
badiiy tarjima, milliy-madaniy birlik, madaniy kod, milliy qadriyat, aksiologiya, germenevtika, madaniy xotira, milliy kolorit, fransuz tili, o‘zbek tili, madaniyatlararo muloqot.Abstrak
Milliy-madaniy birliklar muayyan xalqning tarixiy xotirasi, qadriyatlar tizimi, dunyoqarashi, urf-odatlari, turmush tarzi va ma’naviy tajribasini o‘zida mujassamlashtiruvchi madaniy kod sifatida talqin etiladi. Tarjima jarayoni nafaqat bir til birliklarini boshqa til vositalari orqali ifodalash, balki turli madaniy olamlar, qadriyatlar va tafakkur shakllari o‘rtasidagi falsafiy muloqot sifatida qaraladi. Tadqiqotda fransuz va o‘zbek badiiy matnlaridagi realiyalar, etnomadaniy tushunchalar, frazeologik birliklar, diniy-ma’naviy tasavvurlar, milliy urf-odat va an’analarni ifodalovchi birliklarning tarjimada qayta yaratilish xususiyatlari yoritiladi. Shuningdek, milliy kolorit, madaniy xotira va aksiologik mazmunni saqlashda tarjimonning interpretativ faoliyati hamda madaniyatlararo vositachilik funksiyasiga alohida e’tibor qaratiladi. Natijada badiiy tarjimaning milliy o‘zlikni anglash, madaniyatlararo muloqotni rivojlantirish va umuminsoniy qadriyatlarni o‘zaro uyg‘unlashtirishdagi falsafiy ahamiyati asoslanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Vinay J.-P., Darbelnet J. Stylistique comparée du français et de l’anglais: méthode de traduction. — Paris : Didier, 1958. — 331 p. — (Bibliothèque de stylistique comparée). URL: Bibliothèque nationale de France / CCFr katalogi
2. Mounin G. Les problèmes théoriques de la traduction. — Paris : Gallimard, 1963. — 296 p. — (Bibliothèque des idées). URL: Google Books bibliografik yozuvi
3. Berman A. L’épreuve de l’étranger: culture et traduction dans l’Allemagne romantique: Herder, Goethe, Schlegel, Novalis, Humboldt, Schleiermacher, Hölderlin. — Paris : Gallimard, 1984. — 311 p. — ISBN 2-07-070076-3. URL: Google Books bibliografik yozuvi
4. Seleskovitch D., Lederer M. Interpréter pour traduire. — 2e éd. — Paris : Didier Érudition, 1984. — 311 p. — (Traductologie ; 1). — ISBN 2-86460-052-8. URL: Open Library bibliografik yozuvi
5. Федоров А. В. Основы общей теории перевода: лингвистические проблемы : учебное пособие. — 4-е изд., перераб. и доп. — Москва : Высшая школа, 1983. — 303 с. URL: Rossiya davlat kutubxonasi katalogi
6. Комиссаров В. Н. Теория перевода (лингвистические аспекты) : учебник для институтов и факультетов иностранных языков. — Москва : Высшая школа, 1990. — 253 с. — ISBN 5-06-001057-0. URL: Bibliografik yozuv
7. Влахов С., Флорин С. Непереводимое в переводе. — 2-е изд., испр. и доп. — Москва : Высшая школа, 1986. — 416 с. URL: Rossiya davlat kutubxonasi katalogi
8. Саломов Ғ. Таржима назарияси асослари : ўқув қўлланма. — Тошкент : Ўқитувчи, 1983. — 232 б. URL: Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti elektron kutubxonasi
9. Мусаев Қ. Таржима назарияси асослари : дарслик. — Тошкент : Фан, 2005. — 352 б. — ISBN 5-648-03160-2. URL: Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti elektron kutubxonasi
10. Шарипов Ж. Бадиий таржималар ва моҳир таржимонлар. — Тошкент : Фан, 1972. — 258 б. URL: Bibliografik ma’lumot qayd etilgan ilmiy manba
11. Nida E. A. Toward a Science of Translating: With Special Reference to Principles and Procedures Involved in Bible Translating. — Leiden : E. J. Brill, 1964. — 331 p. — DOI: 10.1163/9789004495746. — URL: Brill nashriyoti).
12. Newmark P. A Textbook of Translation. — New York : Prentice-Hall International, 1988. — XII, 292 p. — ISBN 0-13-912593-0. URL: Open Library bibliografik yozuvi
13. Baker M. In Other Words: A Coursebook on Translation. — London ; New York : Routledge, 1992. — 304 p. — ISBN 0-415-03086-2. URL: Google Books bibliografik yozuvi
14. Maupassant G. de. Bel-Ami. — Paris : Victor-Havard, 1885. — Roman. URL: Bibliothèque nationale de France katalogi
15. Mopassan G. de. Azizim : roman / fransuz tilidan I. G‘afurov tarjimasi. — Toshkent : O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti, 2020. — 352 b. — ISBN 978-9943-07-651-8. URL: Elektron nashr va bibliografik tavsif
16. G‘afurov I., Mo‘minov O., Qambarov N. Tarjima nazariyasi : oliy o‘quv yurtlari uchun o‘quv qo‘llanma. — Toshkent : Tafakkur Bo‘stoni, 2012. — 216 b.
