KASBIY TA’LIM BOSHQARMALARI XODIMLARINING ISH SAMARADORLIGINI OSHIRISHNING SOTSIOLOGIK MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/8v94zc75Kalit so‘zlar:
ish samaradorligi, kasbiy ta’lim boshqarmasi, sotsiologik mexanizmlar, tashkiliy madaniyat, motivatsiya, professional rivojlanish, rahbarlik, ijtimoiy-psixologik muhit, inson resurslarini boshqarish, O‘zbekiston ta’lim tizimi.Abstrak
Ushbu maqolada kasbiy ta’lim boshqarmalari xodimlarining ish samaradorligini oshirishga ta’sir etuvchi asosiy sotsiologik mexanizmlar ko‘p qirrali tahlil qilinadi. Tadqiqot strukturaviy-funksional yondashuv, ijtimoiy almashinuv nazariyasi va tashkiliy sotsiologiya metodologiyasiga asoslanadi. Maqolada institutsional, motivatsion, ijtimoiy-psixologik va boshqaruv omillari o‘zaro bog‘liq tizim sifatida ko‘rib chiqilib, ularning ish unumdorligiga ta’sir mexanizmlari empirik ma’lumotlar asosida yoritiladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, ish samaradorligi nafaqat individual qobiliyat va sa’y-harakat bilan, balki tashkilot ichidagi ijtimoiy muhit, rahbarlik uslubi, professional rivojlanish imkoniyatlari va tashkiliy madaniyat bilan ham uzviy bog‘liq. Maqola kasbiy ta’lim boshqarmalarida inson resurslarini boshqarishni takomillashtirish hamda xizmat samaradorligini oshirishga qaratilgan siyosat ishlab chiqish uchun ilmiy asos bo‘lishi mumkin.
Yuklashlar
Havolalar
1. Bass B. M., Riggio R. E. Transformational Leadership. – 2nd ed. – Lawrence Erlbaum Associates, 2006.
2. Becker G. S. Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis. – Columbia University Press, 1964.
3. Blau P. M. Exchange and Power in Social Life. – Wiley, 1964.
4. Coleman J. S. Social Capital in the Creation of Human Capital // American Journal of Sociology. – 1988. – Vol. 94. – P. S95–S120.
5. DiMaggio P. J., Powell W. W. The Iron Cage Revisited: Institutional Isomorphism and Collective Rationality in Organizational Fields // American Sociological Review. – 1983. – Vol. 48, No. 2. – P. 147–160.
6. Homans G. C. Social Behavior as Exchange // American Journal of Sociology. – 1958. – Vol. 63, No. 6. – P. 597–606.
7. Hood C. A Public Management for All Seasons? // Public Administration. – 1991. – Vol. 69, No. 1. – P. 3–19.
8. Karasek R. A. Job Demands, Job Decision Latitude, and Mental Strain // Administrative Science Quarterly. – 1979. – Vol. 24, No. 2. – P. 285–308.
9. Karimov N. Davlat sektori motivatsiyasi va islohotlar. – Toshkent: Fan nashriyoti, 2021.
10. Kuznetsov I. Leadership Styles in Post-Soviet Public Administration // Russian Social Science Review. – 2015. – Vol. 56, No. 4. – P. 38–54.
11. Litwin G. H., Stringer R. A. Motivation and Organizational Climate. – Harvard Business School Press, 1968.
12. Merton R. K. Social Theory and Social Structure. – Free Press, 1968.
13. Mirziyoyev Sh. M. Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik — har bir rahbar faoliyatining asosiy tamoyillari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017.
14. O‘zbekiston Respublikasi Statistika qo‘mitasi. Mehnat bozori va ish haqi statistik byulleteni. – Toshkent: Statistika nashriyoti, 2023.
15. O‘zbekiston Respublikasi Kasbiy ta’lim vazirligi. Kasbiy ta’lim tizimini rivojlantirish konsepsiyasi 2022–2026. – Toshkent, 2022.
16. OECD. Government at a Glance 2020. – OECD Publishing, 2020.
17. Parsons T. The Social System. – Free Press, 1951.
18. Perrow C. Complex Organizations: A Critical Essay. – 3rd ed. – Random House, 1986.
19. Scott W. R. Institutions and Organizations: Ideas and Interests. – 3rd ed. – SAGE Publications, 2008.
20. Tyler T. R. Social Justice: Outcome and Procedure // International Journal of Psychology. – 2000. – Vol. 35, No. 2. – P. 117–125.
21. World Bank. Kazakhstan: Public Sector Pay and Employment Review. – Washington, D.C.: World Bank, 2018. – Report No. 125493.
22. Yusupova M. Ta’lim tizimida xodimlar motivatsiyasi: O‘zbekiston tajribasi. – Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2021.