MASOFAVIY, ONLAYN, RAQAMLI VA ARALASH TA’LIM TUSHUNCHALARINING TERMINOLOGIK HAMDA DISKURSIV TALQINI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/sx531r21

Kalit so‘zlar:

masofaviy ta’lim, onlayn diskurs, raqamli terminologiya, elektron ta’lim, aralash ta’lim, gibrid model, sinxron lison, asinxron kommunikatsiya, kiberlug‘at, ellipsis, lingvistik tejamkorlik, kogeziya, terminologik assimetriya, lakunadorlik, konseptual korrelyatsiya.

Abstrak

Mazkur maqolada zamonaviy qiyosiy-chog‘ishtirma tilshunoslik, sotsiolingvistika, kiberlingvistika hamda kompyuter vositachiligidagi muloqot diskursining eng ommalashgan konseptual yo‘nalishlaridan biri — masofaviy ta’lim va uning transformatsion shakllarini ifodalovchi terminologik tizim ingliz va o‘zbek tillari misolida qiyosiy-diskursiv hamda kognitiv aspektda tahlil qilingan. Tadqiqot davomida “distance education”, “online education”, “digital education”, “e-learning”, “blended learning”, “hybrid learning” hamda “synchronous/asynchronous learning” tushunchalarining semantik maydonlari o‘rganilgan bo‘lib, ularning lingvistik tabiati, ierarxik tizimi, konseptual chegaralari va tillararo korrelyatsiyasi milliy va xalqaro tilshunoslik maktablarining so‘nggi yutuqlari asosida tahlil qilingan. Shuningdek, kibermakonda yuzaga kelayotgan lisoniy tejamkorlik va strukturalarning qisqarishi, shuningdek, raqamli diskursning mega-, makro- va mikrotuzilmalardan iborat bosqichma-bosqich ixtisoslashuvi aniq misollar yordamida yoritilgan. Tadqiqot natijalari o‘zbek tili terminologik tizimini me’yorlashtirish va kibermuhit birliklarini standartlashtirish jarayonlarini asoslaydi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Allen I. E., Seaman J. Digital Learning Compass: Distance Education Price and Progress Report // Babson Survey Research Group. – Boston, 2017. – P. 12–25.

2. Crystal D. Language and the Internet. 2nd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2006. – P. 45–68.

3. Dadaboyev H. O‘zbek terminologiyasi. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2019. – B. 84–96.

4. Garrison D. R., Kanuka H. Blended Learning: Uncovering Its Transformative Potential in Higher Education // The Internet and Higher Education. – New York, 2004. – Vol. 7, No. 2. – P. 95–105.

5. Herring S. C. Faceted Classification for Computer-Mediated Discourse // Language@Internet. – Bloomington, 2007. – Vol. 4, No. 1. – P. 1–20.

6. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son Qonun. – Toshkent, 2020. – B. 4–12.

7. Moore M. G., Kearsley G. Distance Education: A Systems View of Online Learning. 3rd ed. – Boston: Cengage Learning, 2011. – P. 32–54.

8. Rosenberg M. J. E-Learning: Strategies for Delivering Knowledge in the Digital Age. – New York: McGraw-Hill, 2001. – P. 18–29.

9. Siemens G. Connectivism: A Learning Theory for the Digital Age // International Journal of Instructional Technology and Distance Learning. – Chicago, 2005. – Vol. 2, No. 1. – P. 3–10.

10. Sodiqov Z. O‘zbek tili internet diskursining shakllanishi va o‘ziga xos xususiyatlari // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 2021. – № 3. – B. 42–49.

11. Satimova D. N. Ingliz va o‘zbek tillarida substandart birliklarning kiberlug‘atlardagi pragmatik, lingvokulturologik va sotsiolingvistik jihatlari // Uz Conferences. – Toshkent, 2025. – Vol. 1, No. 2. – B. 12–28.

12. Graham C. R. Blended Learning Systems: Definition, Current Trends, and Future Directions // The Handbook of Blended Learning: Global Perspectives, Local Designs. – San Francisco: Pfeiffer Publishing, 2006. – P. 3–21.

13. Beatty B. J. Hybrid-Flexible Course Design: Implementing Student-Directed Hybrid Classes. – EdTech Books, 2019. – P. 104–118.

14. Ashurova N. V. Turli tizimli tillarda kogeziyaning kontrastiv tadqiqi (ellipsis kesimida): filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Qo‘qon, 2025. – 55 b.

15. Yusupov O. Chog‘ishtirma tilshunoslikning nazariy va amaliy masalalari // Xorijiy filologiya. – Samarqand, 2022. – № 2. – B. 15–23.

16. Widdowson H. G. Discourse Analysis. – Oxford: Oxford University Press, 2007. – P. 33–51.

17. Mahmudov N. Til va madaniyat mutanosibligi masalalari // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent, 2018. – № 1. – B. 8–16.

Nashr qilingan

2026-08-05

Qanday havola qilish kerak

MASOFAVIY, ONLAYN, RAQAMLI VA ARALASH TA’LIM TUSHUNCHALARINING TERMINOLOGIK HAMDA DISKURSIV TALQINI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(8), 258-262. https://doi.org/10.67227/sx531r21