QADIMGI XORAZMDA DIN VA MADANIYATNING URBANIZATSIYA JARAYONLARIGA TA’SIRI
DOI:
https://doi.org/10.67227/bfgec248Kalit so‘zlar:
Ko‘zaliqir, Xumbuztepa, Elxaros, Qo‘yqirilganqal’a, Govurqal’a 3, amfora, “Xaoma chanog‘i” ibodatxonasi.Abstrak
Qadimgi Xorazmda bir qancha omillarning o‘zaro ta’siri shaharlarning shakllanishi va urbanizatsiya jarayonlarining rivojlanishiga olib kelgan. Shunday omillardan biri sifatida din va madaniyatning rivojlanishini alohida ta’kidlash lozim. Xorazm vohasida qadimgi davrlardan boshlab diniy e’tiqod va madaniyat markazlari aholini o‘ziga jalb etib, urbanizatsiya jarayonlarining rivojlanishiga hissa qo‘shgan. Bunday maskanlar diniy vazifasi bilan bir qatorda, aholi uchun muhim madaniy markazlar vazifasini ham bajargan. Shu bilan birga, shaharlar hududida, ayniqsa chegara shaharlarida ibodatxonalar bunyod etilgan. Shaharlarning kengayishi va rivojlanishi ibodatxonalar qurilishi jarayoniga ham bevosita ta’sir ko‘rsatgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Баратов С. Р. Археологические исследования на юге Хорезма в 2004–2005 годах // Археологические исследования в Узбекистане в 2004–2005 годы. – Вып. 5. – С. 27–59.
2. Итина М. А. Археологические памятники на древних торговых путях вдоль берегов Амударьи // Древности Южного Хорезма. – С. 25.
3. Кой-Крылган-кала — памятник культуры древнего Хорезма IV в. до н. э. – IV в. н. э. – Москва, 1967. – С. 5.
4. Калалы-гыр-2. Культовый центр в Древнем Хорезме IV–II вв. до н. э. Москва: Восточная литература, 2004.286 с.
5. Karomatov H. O‘zbekistonda moziy e’tiqodlar tarixi. – Toshkent, 2008. – B. 271.
6. Левина Л. М. Раскопки на поселении Элхарас // Археологические открытия. – Москва, 1975. – С. 525–526.
7. Неразик Е. Е. Раскопки городища Топраккала // Краткие сообщения Института археологии АН СССР. – 1972. – № 132. – Москва. – С. 23.
8. Рапопорт Ю. А., Гертман А. Н. Работы на Топраккале // Археологические открытия 1976 года. – Москва: Наука, 1977. – С. 539–540.
9. Рапопорт Ю. А. Хорезм в древности // Рапопорт Ю. А., Неразик Е. Е., Левина Л. М. В низовьях Окса и Яксарта. Образы древнего Приаралья. – Москва: Индрик, 2000. – С. 26–27.
10. Setmamatov M. B. va boshq. Xumbuztepa – Janubiy Xorazmning kulolchilik va diniy-mafkuraviy markazi // Xorazm Ma’mun akademiyasi axborotnomasi. – 2014. – № 4. – Samarqand. – B. 66.
11. Толстов С. П. Древний Хорезм. Опыт историко-археологического исследования. – Москва: МГУ, 1948. – 352 с.
12. Толстов С. П. По древним дельтам Окса и Яксарта. – Москва: Наука, 1962. – 324 с.
13. Топрак-Кала-Дворец. ТХАЭЭ. – Т. XIV. – Москва: Наука, 1984. – 304 с.
14. Xodjaniyazov G‘. Qadimgi Xorazm mudofaa inshootlari. – Toshkent: O‘zbekiston, 2007. – 216 b.
15. Yagodin V. M., Betts A. Xorazmning noma’lum hukmdorlari // Fan va turmush. – 2008. – № 3–5. – B. 115–117.
16. Ягодин В. Н., Беттс Г. Ташкырманский древний оазис: Казаклы-яткан, Ташкырман-тепе // Тезисы докладов Международного симпозиума «Приаралье на перекрестке культур». – Нукус – Бустан – Беруний, 2007. – С. 108.
17. Egamberdiyeva N. Arxeologiya. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2011. – B. 111.