ELITALAR NAZARIYASI DOIRASIDA YOSHLAR SIYOSATINING RAHBAR KADRLARNI SHAKLLANTIRISHDAGI O‘RNI
DOI:
https://doi.org/10.67227/x1e7z877Kalit so‘zlar:
elitalar nazariyasi, elitalar sirkulyatsiyasi, yoshlar siyosati, boshqaruv kadrlari, kadrlar zaxirasi, davlat fuqarolik xizmati, rekrutlash, O‘zbekiston.Abstrak
Maqolada elitalar nazariyasi doirasida davlat yoshlar siyosatining boshqaruv kadrlarini shakllantirishdagi roli tahlil qilinadi. Muallif tomonidan elitalarni rekrutlashning uch bosqichli filtrlash modeli taklif etilgan bo‘lib, uning asosida 2025-yil 19-iyundagi PF-95-sonli Prezident Farmoni hisobga olingan holda O‘zbekistonda kadrlar zaxirasini shakllantirishning normativ-huquqiy va institutsional asoslari baholangan. Tadqiqot natijalari yoshlar siyosati va kadrlar siyosati o‘rtasida rasmiy institutsional aloqalar mavjudligini, biroq ular hozircha yaxlit va to‘liq integratsiyalashgan mexanizmni tashkil etmasligini ko‘rsatadi. E’lon qilingan maqsadli ko‘rsatkichlar asosida hisoblangan rasmiy rekrutlash kanalining miqdoriy parametrlari indikativ xususiyatga ega bo‘lib, ariza beruvchilar, tanlov ishtirokchilari va lavozimga tayinlangan shaxslar haqidagi ma’lumotlar asosida verifikatsiya qilinishi talab etiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Предварительные итоги переписи: 52 % населения Узбекистана моложе 30 лет // Kun.uz. – 2026. – 1 июля. – URL: Kun.uz
2. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. SIAT – statistik ma’lumotlarni interaktiv tahlil qilish tizimi: 14–30 yoshdagi doimiy aholi soni (2026-yil). – URL: SIAT
3. Mosca G. The Ruling Class (Elementi di Scienza Politica) / ed. and rev. by A. Livingston. – New York; London: McGraw-Hill Book Company, 1939. – 514 p.
4. Pareto V. The Mind and Society: A Treatise on General Sociology. Vol. III–IV. – New York: Harcourt, Brace and Company, 1935.
5. Putnam R. D. The Comparative Study of Political Elites. – Englewood Cliffs, N.J.: Prentice-Hall, 1976. – 246 p.
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-son “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. – URL: Lex.uz
7. Michels R. Political Parties: A Sociological Study of the Oligarchical Tendencies of Modern Democracy. – New York: Hearst’s International Library Co., 1915. – 416 p.
8. Mills C. W. The Power Elite. – New York: Oxford University Press, 1956. – 423 p.
9. Best H., Higley J. (eds.). The Palgrave Handbook of Political Elites. – London: Palgrave Macmillan, 2018. – URL: Springer
10. Higley J., Burton M. Elite Foundations of Liberal Democracy. – Lanham: Rowman & Littlefield, 2006. – 238 p.
11. Norris P., Lovenduski J. Political Recruitment: Gender, Race and Class in the British Parliament. – Cambridge: Cambridge University Press, 1995. – 320 p.
12. Bourdieu P. The State Nobility: Elite Schools in the Field of Power. – Stanford: Stanford University Press, 1996. – 475 p.
13. Coleman J. S. Social Capital in the Creation of Human Capital // American Journal of Sociology. – 1988. – Vol. 94. – P. S95–S120.
14. Kryshtanovskaya O., White S. From Soviet Nomenklatura to Russian Elite // Europe-Asia Studies. – 1996. – Vol. 48, No. 5. – P. 711–733. – DOI: 10.1080/09668139608412377.
15. Denstad F. Y. Youth Policy Manual: How to Develop a National Youth Strategy. – Strasbourg: Council of Europe Publishing, 2009. – 92 p.
16. Wallace C., Bendit R. Youth Policies in Europe: Towards a Classification of Different Tendencies in Youth Policies in the European Union // Perspectives on European Politics and Society. – 2009. – Vol. 10, No. 3. – P. 441–458.
17. Qirg‘izboyev M. Fuqarolik jamiyati: siyosiy partiyalar, mafkuralar, madaniyatlar. – Toshkent, 1998. – B. 31.
18. Qirg‘izboyev M. Siyosatshunoslik: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2013. – 524 b.
19. ЮНИСЕФ, Общенациональное движение «Юксалиш», Союз молодёжи Узбекистана. Молодёжь Узбекистана: вызовы и перспективы. – Ташкент: ЮНИСЕФ, 2020. – Исследование 4 458 респондентов в возрасте 14–30 лет, 2018–2020 гг.
20. O‘zbekiston Respublikasining 2016-yil 14-sentyabrdagi O‘RQ-406-son “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonuni. – URL: Lex.uz
21. O‘zbekiston Respublikasining 2022-yil 8-avgustdagi O‘RQ-788-son “Davlat fuqarolik xizmati to‘g‘risida”gi Qonuni. – URL: Lex.uz
22. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 3-oktyabrdagi PF-5843-son “O‘zbekiston Respublikasida kadrlar siyosati va davlat fuqarolik xizmati tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. – URL: Lex.uz
23. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 30-maydagi PQ-3755-son “Istiqbolli boshqaruv kadrlarini tanlovlar asosida saralashning zamonaviy tizimini yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori. Izoh: 23.06.2025-yildan kuchini yo‘qotgan.
24. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 20-yanvardagi PF-18-son “Yoshlar siyosati va sport sohasida davlat boshqaruvi tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni.
25. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-22-son “‘Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish’ yilida ustuvor yo‘nalishlar bo‘yicha islohotlar dasturlari va ‘O‘zbekiston – 2030’ strategiyasini amalga oshirish bo‘yicha davlat dasturi to‘g‘risida”gi Farmoni.
26. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-iyundagi PF-95-son “Davlat fuqarolik xizmatini yangi yondashuvlar asosida tashkil etish hamda professional va natijadorlikka yo‘naltirilgan davlat xizmatchilari korpusini shakllantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni. – URL: Lex.uz
27. В Узбекистане создадут кадровый резерв руководителей нового поколения // Новости Узбекистана. – 2026. – 15 июля. – URL: Новости Узбекистана
