KASBIY FAOLIYATDA EMOTSIONAL KUYISH (BURNOUT) SINDROMINI OLDINI OLISHNING PSIXOLOGIK YONDASHUVLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/vc682529Kalit so‘zlar:
emotsional kuyish sindromi, burnout, kasbiy faoliyat, kasbiy stress, psixologik yondashuvlar, emotsional intellekt, psixologik rezilentlik, stressni boshqarish, psixologik farovonlik, psixologik profilaktika, kasbiy salomatlik.Abstrak
Mazkur maqolada kasbiy faoliyatda emotsional kuyish (burnout) sindromining kelib chiqish sabablari, uning psixologik xususiyatlari hamda oldini olishning zamonaviy psixologik yondashuvlari tahlil qilinadi. Emotsional kuyish sindromining mutaxassislarning kasbiy samaradorligi, ruhiy salomatligi va shaxslararo munosabatlariga ta’siri ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Shuningdek, stressni boshqarish, emotsional intellektni rivojlantirish, psixologik rezilentlikni mustahkamlash, o‘zini o‘zi boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirish hamda psixologik profilaktika choralarining burnout sindromini kamaytirishdagi ahamiyati asoslab berilgan. Maqolada zamonaviy psixologik yondashuvlar va profilaktik strategiyalarni kasbiy faoliyatga integratsiya qilish mutaxassislarning psixologik farovonligini ta’minlash hamda kasbiy faoliyat samaradorligini oshirishning muhim omili ekanligi xulosalanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Bandura A. Social Foundations of Thought and Action: A Social Cognitive Theory. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1986. – 617 p. – ISBN 0-13-815614-X. – URL: Google Books
2. Freudenberger H. J. Staff Burn-Out // Journal of Social Issues. – 1974. – Vol. 30, No. 1. – P. 159–165. – DOI: 10.1111/j.1540-4560.1974.tb00706.x. – URL: Wiley Online Library
3. Goleman D. Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. – New York: Bantam Books, 1995. – 352 p. – ISBN 0-553-09503-X. – URL: Google Books
4. Lazarus R. S., Folkman S. Stress, Appraisal, and Coping. – New York: Springer Publishing Company, 1984. – 445 p. – ISBN 0-8261-4190-0. – URL: Google Books
5. Maslach C., Jackson S. E. The Measurement of Experienced Burnout // Journal of Occupational Behaviour. – 1981. – Vol. 2, No. 2. – P. 99–113. – DOI: 10.1002/job.4030020205. – URL: Wiley Online Library
6. Maslach C., Schaufeli W. B., Leiter M. P. Job Burnout // Annual Review of Psychology. – 2001. – Vol. 52. – P. 397–422. – DOI: 10.1146/annurev.psych.52.1.397. – URL: Annual Reviews
7. Rogers C. R. On Becoming a Person: A Therapist’s View of Psychotherapy. – Boston: Houghton Mifflin, 1961. – 420 p. – URL: WorldCat
8. Schaufeli W. B., van Dierendonck D. A Cautionary Note about the Cross-National and Clinical Validity of Cut-off Points for the Maslach Burnout Inventory // Psychological Reports. – 1995. – Vol. 76, No. 3 Suppl. – P. 1083–1090. – DOI: 10.2466/pr0.1995.76.3c.1083. – URL: SAGE Journals
9. Seligman M. E. P. Authentic Happiness: Using the New Positive Psychology to Realize Your Potential for Lasting Fulfillment. – New York: Free Press, 2002. – 336 p. – ISBN 0-7432-2297-0. – URL: Open Library
10. Selye H. The Stress of Life. – Rev. ed. – New York: McGraw-Hill, 1976. – XXVII, 515 p. – ISBN 0-07-056208-3. – URL: National Library of Medicine
11. World Health Organization. Burn-out an “Occupational Phenomenon”: International Classification of Diseases (ICD-11). – Geneva: World Health Organization, 2019. – URL: World Health Organization
12. World Health Organization; International Labour Organization. Mental Health at Work: Policy Brief. – Geneva: World Health Organization, 2022. – 20 p. – ISBN 978-92-4-005794-4. – URL: World Health Organization