SHARQ VA GʻARB TADQIQOTLARIDA IJTIMOIY XATARLI-XULQ ATVOR KOʻRINISHLARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/av7fcp88

Kalit so‘zlar:

ijtimoiy xatarli xulq-atvor, deviant (og‘ishgan) xulq-atvor, ijtimoiy destruksiya (buzg‘unchilik), Sharq tadqiqotlari, G‘arb tadqiqotlari, metodologik tahlil, ijtimoiy profilaktika, institutsional mexanizm, axloqiy qadriyatlar, ijtimoiy xavfsizlik.

Abstrak

Ijtimoiy xatarli va deviant xulq-atvor fenomeni zamonaviy sotsiologiya, kriminologiya, psixologiya va huquqiy fanlarning eng ko‘p tadqiq etiladigan murakkab, ko‘p qirrali yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Ijtimoiy xatarli xulq-atvor ko‘rinishlari shaxsning jamiyatda qabul qilingan huquqiy, axloqiy va institutsional normalarga zid bo‘lgan, atrofdagilar hamda shaxsning o‘z sog‘lig‘i, hayoti yoki ijtimoiy farovonligiga bevosita yoki bilvosita destruktiv xavf soladigan xatti-harakatlari majmuini tashkil etadi. Mazkur maqolada ijtimoiy xatarli xulq-atvor ko‘rinishlari bo‘yicha olib borilgan jahon va mahalliy tadqiqotlar, ularda ko‘tarilgan fundamental va amaliy muammolar hamda mazkur yo‘nalishdagi konseptual qarashlar yaxlit holda bayon etiladi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Durkheim É. Suicide: A Study in Sociology / trans. by J. A. Spaulding, G. Simpson. – New York: Free Press, 1951. – 405 p. – P. 241–252. – URL: Google Books

2. Merton R. K. Social Structure and Anomie // American Sociological Review. – 1938. – Vol. 3, No. 5. – P. 672–682. – DOI: 10.2307/2084686. – URL: JSTOR

3. Bandura A. Social Learning Theory. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1977. – 247 p. – P. 180–195. – ISBN 978-0-13-816744-8. – URL: Google Books

4. Agnew R. Foundation for a General Strain Theory of Crime and Delinquency // Criminology. – 1992. – Vol. 30, No. 1. – P. 47–88. – DOI: 10.1111/j.1745-9125.1992.tb01093.x. – URL: Wiley Online Library

5. Wilson J. Q., Kelling G. L. Broken Windows: The Police and Neighborhood Safety // The Atlantic Monthly. – 1982. – Vol. 249, No. 3. – P. 29–36, 38. – URL: Office of Justice Programs

6. Frankl V. E. Man’s Search for Meaning. – Boston: Beacon Press, 2006. – 184 p. – P. 95–112. – ISBN 978-0-8070-1427-1. – URL: Beacon Press

7. Lemert E. M. Human Deviance, Social Problems, and Social Control. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1967. – VIII, 211 p. – P. 134–148. – URL: WorldCat

8. Castells M. The Rise of the Network Society. – 2nd ed. – Oxford: Blackwell Publishers, 2000. – XXIX, 594 p. – P. 210–225. – ISBN 0-631-22140-9. – URL: Open British National Bibliography

9. Suler J. The Online Disinhibition Effect // CyberPsychology & Behavior. – 2004. – Vol. 7, No. 3. – P. 321–326. – DOI: 10.1089/1094931041291295. – URL: SAGE Journals

10. Vaughan D. The Challenger Launch Decision: Risky Technology, Culture, and Deviance at NASA. – Chicago: University of Chicago Press, 1996. – XV, 575 p. – P. 115–128. – ISBN 978-0-226-85176-1. – URL: University of Chicago Press

11. Foucault M. The History of Sexuality. Volume 1: An Introduction / trans. by R. Hurley. – New York: Pantheon Books, 1978. – 168 p. – P. 88–102. – ISBN 978-0-394-41775-2. – URL: WorldCat

12. McIntyre T. Çocuklarda Davranış Bozuklukları ve Çözüm Yolları / çev. M. Boz. – Panama Yayıncılık, 2020. – 224 s. – URL: Panama Yayıncılık

13. Doğan İ. Sosyoloji: Kavramlar ve Sorunlar. – Ankara: Pegem Akademi, 2014. – 13. baskı. – 704 s. – S. 84–97. – ISBN 978-975-6802-80-9. – URL: Pegem Akademi

14. Song J. Patterns and Explanations of Delinquency among Korean Youth Using General Strain Theory // Children and Youth Services Review. – 2020. – Vol. 114. – Article 105080. – DOI: 10.1016/j.childyouth.2020.105080. – URL: ScienceDirect

15. Li J., Sidibe A. M., Shen X., Hesketh T. Incidence, Risk Factors and Psychosomatic Symptoms for Traditional Bullying and Cyberbullying in Chinese Adolescents // Children and Youth Services Review. – 2019. – Vol. 107. – Article 104511. – DOI: 10.1016/j.childyouth.2019.104511. – URL: ScienceDirect

16. Bekmurodov M. B. Zamonaviy boshqaruv sotsiologiyasi: darslik. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2020. – 312 b. – URL: Bibliografik tasdiq

17. Mo‘minova D. M. O‘smirlarda kuzatiladigan deviant xulq omillari // O‘zMU xabarlari. – 2021. – № 1/2. – B. 123–127. – URL: ZiyoNET – rasmiy avtoreferatdagi nashrlar ro‘yxati

18. Abdurasulova Q. R., Zakirova A. G., Ismailov I. Kriminologiya: darslik. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 318 b. – URL: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi

Nashr qilingan

2026-08-05

Qanday havola qilish kerak

SHARQ VA GʻARB TADQIQOTLARIDA IJTIMOIY XATARLI-XULQ ATVOR KOʻRINISHLARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(8), 165-168. https://doi.org/10.67227/av7fcp88