SHARQ VA GʻARB TADQIQOTLARIDA IJTIMOIY XATARLI-XULQ ATVOR KOʻRINISHLARINING ILMIY-METODOLOGIK TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.67227/av7fcp88Kalit so‘zlar:
ijtimoiy xatarli xulq-atvor, deviant (og‘ishgan) xulq-atvor, ijtimoiy destruksiya (buzg‘unchilik), Sharq tadqiqotlari, G‘arb tadqiqotlari, metodologik tahlil, ijtimoiy profilaktika, institutsional mexanizm, axloqiy qadriyatlar, ijtimoiy xavfsizlik.Abstrak
Ijtimoiy xatarli va deviant xulq-atvor fenomeni zamonaviy sotsiologiya, kriminologiya, psixologiya va huquqiy fanlarning eng ko‘p tadqiq etiladigan murakkab, ko‘p qirrali yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Ijtimoiy xatarli xulq-atvor ko‘rinishlari shaxsning jamiyatda qabul qilingan huquqiy, axloqiy va institutsional normalarga zid bo‘lgan, atrofdagilar hamda shaxsning o‘z sog‘lig‘i, hayoti yoki ijtimoiy farovonligiga bevosita yoki bilvosita destruktiv xavf soladigan xatti-harakatlari majmuini tashkil etadi. Mazkur maqolada ijtimoiy xatarli xulq-atvor ko‘rinishlari bo‘yicha olib borilgan jahon va mahalliy tadqiqotlar, ularda ko‘tarilgan fundamental va amaliy muammolar hamda mazkur yo‘nalishdagi konseptual qarashlar yaxlit holda bayon etiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Durkheim É. Suicide: A Study in Sociology / trans. by J. A. Spaulding, G. Simpson. – New York: Free Press, 1951. – 405 p. – P. 241–252. – URL: Google Books
2. Merton R. K. Social Structure and Anomie // American Sociological Review. – 1938. – Vol. 3, No. 5. – P. 672–682. – DOI: 10.2307/2084686. – URL: JSTOR
3. Bandura A. Social Learning Theory. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1977. – 247 p. – P. 180–195. – ISBN 978-0-13-816744-8. – URL: Google Books
4. Agnew R. Foundation for a General Strain Theory of Crime and Delinquency // Criminology. – 1992. – Vol. 30, No. 1. – P. 47–88. – DOI: 10.1111/j.1745-9125.1992.tb01093.x. – URL: Wiley Online Library
5. Wilson J. Q., Kelling G. L. Broken Windows: The Police and Neighborhood Safety // The Atlantic Monthly. – 1982. – Vol. 249, No. 3. – P. 29–36, 38. – URL: Office of Justice Programs
6. Frankl V. E. Man’s Search for Meaning. – Boston: Beacon Press, 2006. – 184 p. – P. 95–112. – ISBN 978-0-8070-1427-1. – URL: Beacon Press
7. Lemert E. M. Human Deviance, Social Problems, and Social Control. – Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1967. – VIII, 211 p. – P. 134–148. – URL: WorldCat
8. Castells M. The Rise of the Network Society. – 2nd ed. – Oxford: Blackwell Publishers, 2000. – XXIX, 594 p. – P. 210–225. – ISBN 0-631-22140-9. – URL: Open British National Bibliography
9. Suler J. The Online Disinhibition Effect // CyberPsychology & Behavior. – 2004. – Vol. 7, No. 3. – P. 321–326. – DOI: 10.1089/1094931041291295. – URL: SAGE Journals
10. Vaughan D. The Challenger Launch Decision: Risky Technology, Culture, and Deviance at NASA. – Chicago: University of Chicago Press, 1996. – XV, 575 p. – P. 115–128. – ISBN 978-0-226-85176-1. – URL: University of Chicago Press
11. Foucault M. The History of Sexuality. Volume 1: An Introduction / trans. by R. Hurley. – New York: Pantheon Books, 1978. – 168 p. – P. 88–102. – ISBN 978-0-394-41775-2. – URL: WorldCat
12. McIntyre T. Çocuklarda Davranış Bozuklukları ve Çözüm Yolları / çev. M. Boz. – Panama Yayıncılık, 2020. – 224 s. – URL: Panama Yayıncılık
13. Doğan İ. Sosyoloji: Kavramlar ve Sorunlar. – Ankara: Pegem Akademi, 2014. – 13. baskı. – 704 s. – S. 84–97. – ISBN 978-975-6802-80-9. – URL: Pegem Akademi
14. Song J. Patterns and Explanations of Delinquency among Korean Youth Using General Strain Theory // Children and Youth Services Review. – 2020. – Vol. 114. – Article 105080. – DOI: 10.1016/j.childyouth.2020.105080. – URL: ScienceDirect
15. Li J., Sidibe A. M., Shen X., Hesketh T. Incidence, Risk Factors and Psychosomatic Symptoms for Traditional Bullying and Cyberbullying in Chinese Adolescents // Children and Youth Services Review. – 2019. – Vol. 107. – Article 104511. – DOI: 10.1016/j.childyouth.2019.104511. – URL: ScienceDirect
16. Bekmurodov M. B. Zamonaviy boshqaruv sotsiologiyasi: darslik. – Toshkent: Yoshlar nashriyot uyi, 2020. – 312 b. – URL: Bibliografik tasdiq
17. Mo‘minova D. M. O‘smirlarda kuzatiladigan deviant xulq omillari // O‘zMU xabarlari. – 2021. – № 1/2. – B. 123–127. – URL: ZiyoNET – rasmiy avtoreferatdagi nashrlar ro‘yxati
18. Abdurasulova Q. R., Zakirova A. G., Ismailov I. Kriminologiya: darslik. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 318 b. – URL: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi