NOVERBAL MULOQOT TADQIQOTLARI EVOLYUTSIYASI: QADIMGI TAVSIFLARDAN ZAMONAVIY QARASHLARGACHA
DOI:
https://doi.org/10.67227/mkz6z609Kalit so‘zlar:
paralingvistika, til madaniyati, noverbal muloqot, noverbal vositalar, paralingvistik xususiyat, ko‘z, qosh.Abstrak
Noverbal muloqot insonlarning o‘zaro munosabatlarida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, his-tuyg‘ular, niyatlar va ijtimoiy munosabatlarni so‘zsiz ifodalash imkonini beradi. Ushbu maqolada erkaklar va ayollar o‘rtasidagi noverbal xatti-harakatlarning asosiy farqlari va umumiy jihatlari, xususan, yuz ifodalari, ko‘z bilan aloqa, tana tili, imo-ishoralar, shaxsiy makon, teginish va tabassum kabi vositalar misolida ko‘rib chiqiladi. Umuman olganda, ayollar hissiy aloqalarni o‘rnatishda noverbal signallarning keng doirasidan foydalanib, ko‘proq ifodalilikni namoyon etadilar, erkaklar esa hokimiyat yoki ustunlikni namoyish etishga yo‘naltirilgan, ko‘proq nazorat qilinadigan va maqsadli tana tilidan foydalanadilar. Genderga asoslangan noverbal xatti-harakat modellarini anglash ijtimoiy o‘zaro ta’sirlarni yaxshilash, tushunmovchiliklarni kamaytirish hamda turli ijtimoiy muhitlarda samarali muloqotni rivojlantirishga yordam beradi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Крейдлин Г. Е. Невербальная семиотика: Язык тела и естественный язык. – Москва: Новое литературное обозрение, 2002. – 581 с.nURL: https://search.rsl.ru/ru/record/01000984050
2. Argyle M. The Psychology of Interpersonal Behaviour. – 5th ed. – London: Penguin Books, 1994. – 384 p.URL: https://www.penguin.co.uk/books/16036/the-psychology-of-interpersonal-behaviour-by-michael-argyle/9780140172744
3. Qurbonov M. A. Noverbal muloqotni ifodalovchi vositalar. – Andijon: STEP BY STEP PRINT, 2021. – Monografiya.
URL: https://ilmsarchashmalari.uz/user-media/issues_files/2025-7.pdf
4. Кузнецов И. Н. Мимика и жесты. Секреты общения. – Ridero, 2020. – ISBN 978-5-4498-4716-4.
URL: https://books.google.com/books?id=lNwUEAAAQBAJ
5. Axmedov B. R. Paralingvistik vositalarning genderologik va pragmatik tadqiqi: filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi. – Andijon, 2021. – 155 b. URL: https://oak.uz/index.php/pages/7220
