BO‘LAJAK PEDAGOGLARNING METODIK KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHDA ZAMONAVIY TA’LIM TEXNOLOGIYALARINING DIDAKTIK IMKONIYATLARI
DOI:
https://doi.org/10.67227/c9pt8775Kalit so‘zlar:
metodik kompetentlik, bo‘lajak pedagog, zamonaviy ta’lim texnologiyalari, raqamli pedagogika, interaktiv ta’lim, aralash ta’lim, loyiha texnologiyasi, raqamli ta’lim vositalari, refleksiya, kasbiy tayyorgarlik.Abstrak
Ushbu maqolada bo‘lajak pedagoglarning metodik kompetentligini rivojlantirishda zamonaviy ta’lim texnologiyalaridan foydalanishning didaktik imkoniyatlari nazariy-pedagogik jihatdan tahlil qilingan. Metodik kompetentlikning bo‘lajak pedagog kasbiy tayyorgarligining muhim tarkibiy qismi sifatidagi mazmuni yoritilib, uni rivojlantirishda raqamli, interaktiv, muammoli, loyihaviy, aralash va hamkorlikka asoslangan ta’lim texnologiyalarining o‘rni ochib berilgan. Zamonaviy ta’lim texnologiyalarining ta’lim jarayonini individuallashtirish, talabalarning mustaqil va ijodiy faoliyatini faollashtirish, pedagogik vaziyatlarni modellashtirish, metodik qarorlarni asoslash hamda refleksiv faoliyatni tashkil etishdagi didaktik imkoniyatlari aniqlashtirilgan. Shuningdek, bo‘lajak pedagoglarda o‘quv jarayonini loyihalash, zamonaviy metod va vositalarni maqsadga muvofiq tanlash, raqamli ta’lim resurslaridan samarali foydalanish, o‘quv natijalarini diagnostika qilish va pedagogik faoliyatni refleksiv baholash ko‘nikmalarini shakllantirish masalalari tahlil qilingan.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. “Ta’lim to‘g‘risida”: O‘RQ–637-son, 23.09.2020 // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Manba
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”: PF–5847-son, 08.10.2019 // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Manba
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida: PF–158-son, 11.09.2023 // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – Manba
4. Mishra P., Koehler M. J. Technological Pedagogical Content Knowledge: A Framework for Teacher Knowledge // Teachers College Record. – 2006. – Vol. 108, No. 6. – P. 1017–1054. – DOI: 10.1111/j.1467-9620.2006.00684.x
5. Redecker C. European Framework for the Digital Competence of Educators: DigCompEdu / ed. by Y. Punie. – Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2017. – EUR 28775 EN. – DOI: 10.2760/159770
6. Caena F., Redecker C. Aligning Teacher Competence Frameworks to 21st Century Challenges: The Case for the European Digital Competence Framework for Educators (DigCompEdu) // European Journal of Education. – 2019. – Vol. 54, No. 3. – P. 356–369. – DOI: 10.1111/ejed.12345
7. Falloon G. From Digital Literacy to Digital Competence: The Teacher Digital Competency (TDC) Framework // Educational Technology Research and Development. – 2020. – Vol. 68. – P. 2449–2472. – DOI: 10.1007/s11423-020-09767-4
8. Claro M., Castro-Grau C., Ochoa J. M., Hinostroza J. E., Cabello P. Systematic Review of Quantitative Research on Digital Competences of In-Service School Teachers // Computers & Education. – 2024. – Vol. 215. – Article 105030. – DOI: 10.1016/j.compedu.2024.105030
9. Muslimov N. A., Usmonboyeva M. H., Sayfurov D. M., To‘rayev A. B. Pedagogik kompetentlik va kreativlik asoslari: o‘quv-metodik qo‘llanma. – Toshkent: Sano-standart, 2015. – 120 b. – Manba
10. Tolipov O‘. Q., Usmonboyeva M. H. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: Fan, 2006. – 261 b. – ISBN 5-648-03428-5. – Manba
11. Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardaev A. Ta’limda innovatsion texnologiyalar: ta’lim muassasalari pedagog-o‘qituvchilari uchun amaliy tavsiyalar. – Toshkent: Iste’dod, 2008. – 180 b. – Manba
12. Narkabilova G. P. Developing Digital Culture and Competencies in Future Educators Within Uzbekistan’s Transforming Educational System // European International Journal of Pedagogics. – 2025. – Vol. 5, No. 3. – P. 67–71. – DOI: 10.55640/eijp-05-03-18
13. Xujakulov Sh. A. Improving the Methodology for Developing Future Teachers Digital Competence // International Journal on Integrated Education. – 2026. – Vol. 9, No. 2. – P. 388–392. – DOI: 10.31149/ijie.v9i1.5739
14. Donayev N. Bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishda bulutli texnologiya muhitlaridan foydalanish samaradorligi // O‘zMU xabarlari / ACTA NUUz. – 2026. – Vol. 1, No. 1.8. – B. 103–105. – DOI: 10.69617/nuuz.v1i1.8.12840
15. Алексеев С. В., Боголепов С. А. Проблемы современного понимания методической компетентности учителя // Непрерывное образование: XXI век. – 2021. – № 2 (34). – С. 73–86. – DOI: 10.15393/j5.art.2021.6929
16. Хаматвалиева Р. Р. Формирование методической компетентности будущего учителя начальных классов в цифровой образовательной среде вуза: дис. ... канд. пед. наук: 5.8.1. – Казань, 2023. – 213 с. – Источник
17. Уваров А. Ю., Дворецкая И. В., Фрумин И. Д. Об основных направлениях работ по цифровой трансформации образования // Трудности и перспективы цифровой трансформации образования. – Москва: Издательский дом Высшей школы экономики, 2019. – С. 239–282. – Источник
18. Черникова Н. С. Развитие методической компетентности педагога высшей школы в условиях цифровизации образования // Вестник Алтайского государственного педагогического университета. – 2025. – № 1. – С. 17–21. – DOI: 10.37386/2413-4481-2025-1-17-21
19. Tondeur J., van Braak J., Sang G., Voogt J., Fisser P., Ottenbreit-Leftwich A. Preparing Pre-Service Teachers to Integrate Technology in Education: A Synthesis of Qualitative Evidence // Computers & Education. – 2012. – Vol. 59, No. 1. – P. 134–144. – DOI: 10.1016/j.compedu.2011.10.009
20. Instefjord E. J., Munthe E. Educating Digitally Competent Teachers: A Study of Integration of Professional Digital Competence in Teacher Education // Teaching and Teacher Education. – 2017. – Vol. 67. – P. 37–45. – DOI: 10.1016/j.tate.2017.05.016
21. Tondeur J., Scherer R., Siddiq F., Baran E. Enhancing Pre-Service Teachers’ Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK): A Mixed-Method Study // Educational Technology Research and Development. – 2020. – Vol. 68. – P. 319–343. – DOI: 10.1007/s11423-019-09692-1
22. Schmidt D. A., Baran E., Thompson A. D., Mishra P., Koehler M. J., Shin T. S. Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK): The Development and Validation of an Assessment Instrument for Preservice Teachers // Journal of Research on Technology in Education. – 2009. – Vol. 42, No. 2. – P. 123–149. – DOI: 10.1080/15391523.2009.10782544
23. Ertmer P. A., Ottenbreit-Leftwich A. T. Teacher Technology Change: How Knowledge, Confidence, Beliefs, and Culture Intersect // Journal of Research on Technology in Education. – 2010. – Vol. 42, No. 3. – P. 255–284. – DOI: 10.1080/15391523.2010.10782551
24. Köstler V., Wolff M.-S. Promoting Digital Competencies in Pre-Service Teachers: The Impact of Integrative Learning Opportunities // Education Sciences. – 2025. – Vol. 15, No. 3. – Article 337. – DOI: 10.3390/educsci15030337