AHOLINING EHTIYOJMAND TOIFALARINING IJTIMOIY XIZMATLARDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI: SOTSIOLOGIK TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.67227/mvpz6r03Kalit so‘zlar:
ijtimoiy himoya, ehtiyojmand oilalar, ijtimoiy xizmatlar, kambag‘allik, “Ijtimoiy reyestr”, boqimandalik, “Mahalla yettiligi”, bandlik, “dejavyu” fenomeni, hududlararo tahlil.Abstrak
Mazkur maqolada O‘zbekistonning to‘rtta hududi misolida “Ijtimoiy reyestr”da ro‘yxatdan o‘tgan ehtiyojmand oilalarga ko‘rsatilayotgan ijtimoiy xizmatlarning samaradorligi hamda ushbu xizmatlardan foydalanish imkoniyatlari sotsiologik jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot 2025-yil oktabr oyida Andijon, Namangan, Farg‘ona va Jizzax viloyatlarida o‘tkazilgan keng ko‘lamli anketa so‘roviga asoslangan. So‘rovda 310 nafar respondent va 300 nafar mutaxassis ishtirok etgan bo‘lib, tanlanma ikki bosqichli stratifikatsiya usuli asosida shakllantirilgan. Hududlararo qiyosiy tahlil kambag‘allikni keltirib chiqaruvchi omillarda sezilarli farqlar mavjudligini tasdiqladi. Reyestrdan vaqtincha chiqarilgandan so‘ng qayta ro‘yxatga olinish holati — “dejavyu” fenomeni — ijtimoiy yordam tizimidagi tarkibiy zaifliklarni ko‘rsatuvchi yangi hodisa sifatida ilmiy muomalaga kiritiladi. Tadqiqot natijalari asosida ijtimoiy himoya tizimini takomillashtirish bo‘yicha aniq takliflar ishlab chiqilgan.
Yuklashlar
Havolalar
1. Sen A. Development as Freedom. – Oxford: Oxford University Press, 1999. – 366 p. – URL: Google Books
2. Maslow A. H. A Theory of Human Motivation // Psychological Review. – 1943. – Vol. 50, No. 4. – P. 370–396. – DOI: 10.1037/h0054346. – URL: DOI
3. Giddens A. The Constitution of Society: Outline of the Theory of Structuration. – Berkeley: University of California Press, 1984. – 402 p. – URL: WorldCat
4. Рашидова М. Институциональные изменения в системе социальной защиты // Журнал социальных наук Узбекистана. – 2020. – № 3. – С. 45–58.
Manba aynan ushbu bibliografik ma’lumotlar bilan tasdiqlanmadi. Ishonchli URL aniqlanmadi.
5. Юсупов А. Социальная мобильность бедных семей // Общество и управление. – 2022. – № 2. – С. 22–34.
“Общество и управление” jurnalining 2022-yil № 2 soni mavjud, biroq ushbu muallif va sarlavhadagi maqola tasdiqlanmadi. Ishonchli URL aniqlanmadi.
6. Atkinson A. B., Cantillon B., Marlier E., Nolan B. Social Indicators: The EU and Social Inclusion. – Oxford: Oxford University Press, 2002. – DOI: 10.1093/0199253498.001.0001. – URL: Oxford Academic
7. Devereux S. Can Social Safety Nets Reduce Chronic Poverty? // Development Policy Review. – 2002. – Vol. 20, No. 5. – P. 657–675. – DOI: 10.1111/1467-7679.00194. – URL: Wiley Online Library
8. Cerami A. Social Policy in Central and Eastern Europe: The Emergence of a New European Welfare Regime. – Berlin: LIT Verlag, 2006. – 274 p. – ISBN 978-3-8258-9699-7. – URL: Open British National Bibliography
9. Ravallion M. The Economics of Poverty: History, Measurement, and Policy. – Oxford: Oxford University Press, 2016. – 736 p. – DOI: 10.1093/acprof:oso/9780190212766.001.0001. – URL: Oxford Academic
10. Carter M. R., Barrett C. B. The Economics of Poverty Traps and Persistent Poverty: An Asset-Based Approach // The Journal of Development Studies. – 2006. – Vol. 42, No. 2. – P. 178–199. – DOI: 10.1080/00220380500405261. – URL: Taylor & Francis
11. Conger R. D., Conger K. J., Martin M. J. Socioeconomic Status, Family Processes, and Individual Development // Journal of Marriage and Family. – 2010. – Vol. 72, No. 3. – P. 685–704. – DOI: 10.1111/j.1741-3737.2010.00725.x. – URL: PubMed
12. Указ Президента Республики Узбекистан от 26 марта 2020 года № УП-5975 «О мерах по кардинальному обновлению государственной политики в сфере развития экономики и сокращения бедности». – Ташкент, 2020. – URL: LEX.UZ
13. Hulme D., Shepherd A. Conceptualizing Chronic Poverty // World Development. – 2003. – Vol. 31, No. 3. – P. 403–423. – DOI: 10.1016/S0305-750X(02)00222-X. – URL: ScienceDirect