IXTISOSLASHTIRILGAN TA’LIM MUASSASALARI BOSHQARUVINI RAQAMLI TRANSFORMATSIYA QILISHNING XORIJIY TAJRIBASI VA UNI O‘ZBEKISTON SHAROITIGA MOSLASHTIRISH MODELI
DOI:
https://doi.org/10.67227/8gn8mh53Kalit so‘zlar:
raqamli transformatsiya, xorijiy tajriba, ta’lim axborot tizimi, ixtisoslashtirilgan maktab, boshqaruv modeli, adaptatsiya, iqtidorli o‘quvchilar, ta’lim siyosati.Abstrak
Maqolada ixtisoslashtirilgan va iqtidorli o‘quvchilarga mo‘ljallangan ta’lim muassasalari boshqaruvini raqamlashtirish bo‘yicha Singapur, Janubiy Koreya, Estoniya, Finlandiya va Isroil tajribasi qiyosiy tahlil qilingan. Har bir mamlakat misolida milliy ta’lim axborot tizimining arxitekturasi, boshqaruvning markazlashuv darajasi, ma’lumotlardan foydalanish madaniyati va iqtidorli o‘quvchilar bilan ishlash yo‘nalishlari o‘rganilgan. Tahlil natijasida raqamli boshqaruvning uchta asosiy modeli — markazlashgan integratsion, markazlashmagan platformali va aralash (gibrid) modellar ajratilib, ularning kuchli va zaif tomonlari baholangan. Muallif tomonidan O‘zbekiston sharoitiga moslashtirishning to‘rt bosqichli modeli taklif etilgan hamda uning har bir bosqichi uchun maqsadli ko‘rsatkichlar va xatarlarni kamaytirish chora-tadbirlari belgilangan.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 14-apreldagi PF–106-son “O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi huzuridagi Ixtisoslashtirilgan ta’lim muassasalari agentligi tizimidagi ixtisoslashtirilgan maktablar tarmog‘ini kengaytirish to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/uz/docs/-5960622 (Тест Лекс)
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF–158-son “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-6600413 (Lex.uz)
3. OECD. Education Policy Outlook 2021: Shaping Responsive and Resilient Education in a Changing World. – Paris: OECD Publishing, 2021. – 251 p. – DOI: 10.1787/75e40a16-en. – URL: https://www.oecd.org/en/publications/education-policy-outlook-2021_75e40a16-en.html (OECD)
4. OECD. OECD Digital Education Outlook 2021: Pushing the Frontiers with Artificial Intelligence, Blockchain and Robots. – Paris: OECD Publishing, 2021. – 252 p. – DOI: 10.1787/589b283f-en. – URL: https://www.oecd.org/en/publications/oecd-digital-education-outlook-2021_589b283f-en.html (OECD)
5. Schleicher A. World Class: How to Build a 21st-Century School System. – Paris: OECD Publishing, 2018. – 297 p. – DOI: 10.1787/9789264300002-en. – URL: https://www.oecd.org/en/publications/2018/05/world-class_g1g8d583.html (OECD)
6. Sahlberg P. Finnish Lessons 3.0: What Can the World Learn from Educational Change in Finland? – 3rd ed. – New York: Teachers College Press, 2021. – 312 p. – ISBN 978-0-8077-6481-7. – URL: https://eric.ed.gov/?id=ED609968 (ERIC)
7. Ng P. T. Learning from Singapore: The Power of Paradoxes. – London: Routledge, 2017. – 214 p. – URL: https://www.routledge.com/Learning-from-Singapore-The-Power-ofParadoxes/Ng/p/book/9781138926912 (Routledge)
8. McBride K., Toots M., Kalvet T., Krimmer R. Leader in e-Government, Laggard in Open Data: Exploring the Case of Estonia // Revue française d’administration publique. – 2018. – № 167 (3). – P. 613–625. – DOI: 10.3917/rfap.167.0613. – URL: https://droit.cairn.info/journal-revue-francaise-d-administration-publique-2018-3-page-613 (Cairn)
9. Selwyn N. Education and Technology: Key Issues and Debates. – 2nd ed. – London: Bloomsbury Academic, 2016. – 232 p. – URL: https://books.google.com/books/about/Education_and_Technology.html?id=sAXoDAAAQBAJ (Google Books)
10. Vial G. Understanding Digital Transformation: A Review and a Research Agenda // The Journal of Strategic Information Systems. – 2019. – Vol. 28, No. 2. – P. 118–144. – DOI: 10.1016/j.jsis.2019.01.003. – URL: https://doi.org/10.1016/j.jsis.2019.01.003 (ScienceDirect)
11. Westerman G., Bonnet D., McAfee A. Leading Digital: Turning Technology into Business Transformation. – Boston: Harvard Business Review Press, 2014. – 292 p. – URL: https://books.google.com/books/about/Leading_Digital.html?id=Fh9eBAAAQBAJ (Google Books)
12. UNESCO. Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education. – Paris: UNESCO, 2021. – 186 p. – ISBN 978-92-3-100478-0. – URL: https://www.unesco.org/en/articles/reimagining-our-futures-together-new-social-contract-education (ЮНЕСКО)
13. European Commission. Digital Education Action Plan 2021–2027: Resetting Education and Training for the Digital Age. – Brussels: European Commission, 2020. – COM(2020) 624 final. – URL: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:52020DC0624 (Eur-Lex)
14. Subotnik R. F., Olszewski-Kubilius P., Worrell F. C. Rethinking Giftedness and Gifted Education: A Proposed Direction Forward Based on Psychological Science // Psychological Science in the Public Interest. – 2011. – Vol. 12, No. 1. – P. 3–54. – DOI: 10.1177/1529100611418056. – URL: https://doi.org/10.1177/1529100611418056 (doi.org)