IJTIMOIY XAVFSIZLIKNI TA’MINLASHDA MAFKURAVIY HAMJIHATLIK VA BAG’RIKENGLIK MADANIYATINING IJTIMOIY-FALSAFIY ASOSLARI: O’ZBEKISTON TAJRIBASI
DOI:
https://doi.org/10.67227/9r03ng80Kalit so‘zlar:
ijtimoiy xavfsizlik, mafkuraviy hamjihatlik, bag‘rikenglik madaniyati, ideologik konsensus, ijtimoiy barqarorlik, ko‘pmillatli jamiyat, mafkuraviy tahdidlar, etnik munosabatlar.Abstrak
Mazkur maqolada ko‘pmillatli jamiyatda ijtimoiy xavfsizlikni ta’minlashda mafkuraviy hamjihatlik va bag‘rikenglik madaniyatining ijtimoiy-falsafiy asoslari tahlil qilinadi. Tadqiqotda ijtimoiy xavfsizlik tushunchasining falsafiy mohiyati, mafkuraviy tahdidlar tasnifi, ideologik konsensus va ijtimoiy barqarorlik o‘rtasidagi dialektik aloqadorlik, shuningdek, etnik va konfessional munosabatlarda bag‘rikenglik madaniyatini rivojlantirishning ijtimoiy ahamiyati o‘rganiladi. Maqolada globallashuv sharoitida ijtimoiy xavfsizlikka tahdid soluvchi asosiy omillar — diniy ekstremizm, axborot xurujlari, kosmopolitizm va etnik adovatni qo‘zg‘atish tizimli ravishda tahlil qilingan. Shuningdek, mafkuraviy hamjihatlikning ijtimoiy barqarorlik bilan dialektik bog‘liqligi asoslangan hamda O‘zbekiston sharoitida millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni ta’minlashning strategik ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot natijalari asosida “ijtimoiy xavfsizlik” va “mafkuraviy hamjihatlik” tushunchalariga mualliflik ta’riflari berilgan. Maqola falsafa, siyosatshunoslik va jamiyatshunoslik yo‘nalishidagi olimlar, tadqiqotchilar va amaliyotchilar uchun ilmiy manba bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Yuklashlar
Havolalar
1. Mirziyoyev Sh. M. Hozirgi zamon va Yangi O‘zbekiston. – Toshkent: O‘zbekiston, 2024. – 560 b. – URL: https://uznashriyot.uz/kitoblar/hozirgi-zamon-va-yangi-ozbekiston/
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-son “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://www.lex.uz/docs/5841063
3. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi: yangi tahrir. – 2023-yil 30-apreldagi referendumda qabul qilingan. – URL: https://www.constitution.uz/oz
4. Giddens A. The Third Way: The Renewal of Social Democracy. – Cambridge: Polity Press, 1998. – 166 p. – URL: https://www.finna.fi/Record/ekk.992855894006250
5. Bourdieu P. Distinction: A Social Critique of the Judgement of Taste. – London: Routledge & Kegan Paul, 1984. – 613 p. – URL: https://obnb.uk/p7395998-distinction-a-social-critique-of-the-judgement-of-taste
6. Sen A. Development as Freedom. – Oxford: Oxford University Press, 1999. – 366 p. – URL: https://books.google.com/books?id=NQs75PEa618C
7. Bauman Z. Liquid Modernity. – Cambridge: Polity Press, 2000. – 240 p. – URL: https://www.wiley-vch.de/de/fachgebiete/geistes-und-sozialwissenschaften/soziologie-12so/gesellschaftstheorie-12so1/liquid-modernity-978-0-7456-2410-5
8. Jurayev Sh. Jamiyatda mafkuraviy immunitetni shakllantirish: falsafiy tahlil. – Samarqand: SamDU nashriyoti, 2021. – 168 b. – URL: tasdiqlangan elektron manba topilmadi.
9. Smith A. D. The Ethnic Origins of Nations. – Oxford: Basil Blackwell, 1986. – 312 p. – URL: https://search.worldcat.org/title/The-ethnic-origins-of-nations/oclc/59246910
10. Brubaker R. Ethnicity without Groups. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 2004. – 283 p. – URL: https://obnb.uk/p12986295-ethnicity-without-groups
11. Wimmer A. Ethnic Boundary Making: Institutions, Power, Networks. – Oxford: Oxford University Press, 2013. – URL: https://academic.oup.com/book/4715
12. Toshmatov N. A. O‘zbekistonda milliy xavfsizlikni ta’minlashning ijtimoiy-falsafiy asoslari. – Toshkent: Fan, 2023. – 192 b. – URL: tasdiqlangan elektron manba topilmadi.
13. Xoliqov A. Bag‘rikenglik madaniyatining falsafiy asoslari. – Toshkent: Fan, 2022. – 154 b. – URL: tasdiqlangan elektron manba topilmadi.
14. UNESCO. Investing in Cultural Diversity and Intercultural Dialogue: UNESCO World Report. – Paris: UNESCO, 2009. – 402 p. – ISBN 978-92-3-104077-1. – URL: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000185202
15. OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights. ODIHR Publications: 2022. – Warsaw: OSCE/ODIHR, 2022. – URL: https://odihr.osce.org/odihr/535731
16. Verkuyten M. The Social Psychology of Ethnic Identity. – Hove: Psychology Press, 2005. – 294 p. – URL: https://research-portal.uu.nl/en/publications/the-social-psychology-of-ethnic-identity/
17. Forst R. Toleration in Conflict: Past and Present / trans. by C. Cronin. – Cambridge: Cambridge University Press, 2013. – 635 p. – URL: https://obnb.uk/p16168011-toleration-in-conflict-past-and-present