DEMOKRATIK TRANSFORMATSIYA JARAYONIDA IJTIMOIY ADOLATNI TA'MINLASHNING FALSAFIY-SIYOSIY ASOSLARI VA G'ARBIY YEVROPA TAJRIBASI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/vnf6e607

Kalit so‘zlar:

demokratik transformatsiya, ijtimoiy adolat, sotsial-demokratiya, Skandinaviya modeli, kontinental model, fuqarolik jamiyati, ijtimoiy tenglik, Yangi O‘zbekiston, bozor iqtisodiyoti, davlat ijtimoiy siyosati.

Abstrak

Mazkur maqolada demokratik transformatsiya jarayonida ijtimoiy adolatni ta’minlashning falsafiy-siyosiy asoslari, uning zarurati va amaliy mexanizmlari ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda demokratik o‘zgarishlar sharoitida ijtimoiy adolatni ta’minlash nafaqat iqtisodiy va huquqiy, balki ma’naviy va falsafiy jihatdan ham muhim strategik vazifa ekanligi asoslab berilgan. Ijtimoiy adolatni ta’minlashning uch asosiy yo‘nalishi — resurslar va imkoniyatlarning adolatli taqsimlanishi, fuqarolarning teng huquq va erkinliklari hamda fuqarolik jamiyati institutlarining faollashuvi — tizimli ravishda ko‘rib chiqilgan. Jamiyatning ijtimoiy tuzilishi, uning o‘z-o‘zini yangilash va tartibga solish xususiyatlari hamda bilim jamiyatida ijtimoiy adolatni ta’minlashning ahamiyati falsafiy jihatdan yoritilgan. G‘arbiy Yevropa davlatlarining sotsial-demokratik tajribasi, xususan, Skandinaviya (Shvetsiya, Finlandiya, Daniya, Norvegiya), kontinental (Germaniya, Avstriya, Belgiya, Fransiya) va Anglo-Amerika modellari qiyosiy jihatdan tahlil qilingan. Sotsial-demokratiyaning ijtimoiy adolatga yondashuvini belgilovchi beshta asosiy tamoyil — bozorni ijtimoiy maqsadlarga xizmat qildirish, teng imkoniyatlarni ta’minlash, iqtisodiy adolat, demokratik ishtirok va ijtimoiy xizmatlarni davlat tomonidan kafolatlash — ilmiy jihatdan asoslangan. Olingan natijalar O‘zbekistonda demokratik transformatsiya jarayonida ijtimoiy adolatni ta’minlashning milliy modelini shakllantirishda xalqaro tajribadan foydalanish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – Toshkent: Yuridik adabiyotlar nashriyoti, 2024. – 112 b. – URL: https://constitution.uz/oz (Конституция Узбекистана)

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-son “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://www.lex.uz/docs/5841063 (LEX.UZ)

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 17-yanvardagi PQ–12-son “2025-yilda aholi bandligini ta’minlash va kambag‘allikni qisqartirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://www.lex.uz/uz/docs/-7327821 (LEX.UZ)

4. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – 464 b. – URL: https://cspu.uz/iangi-zbekiston-strategiiasi (CSPU)

5. Mirziyoyev Sh. M. Hozirgi zamon va Yangi O‘zbekiston. – Toshkent: O‘zbekiston, 2024. – 560 b. – URL: https://uznashriyot.uz/kitoblar/hozirgi-zamon-va-yangi-ozbekiston/ (uznashriyot.uz)

6. Piketty T. A Brief History of Equality / trans. by S. Rendall. – Cambridge, MA: The Belknap Press of Harvard University Press, 2022. – 288 p. – URL: https://www.harvard.com/book/9780674273559 (harvard.com)

7. Dahl R. A. On Democracy / with a new introduction by I. Shapiro. – New Haven: Yale University Press, 2020. – 288 p. – URL: https://yalebooks.yale.edu/book/9780300254051/on-democracy/ (Yale University Press)

8. Held D. Models of Democracy. – 3rd ed. – Cambridge: Polity Press, 2006. – 408 p. – URL: https://www.wiley-vch.de/en/areas-interest/humanities-social-sciences/political-science-12po/general-introductory-political-science-12po0/models-of-democracy-978-0-7456-3147-9 (Wiley-VCH)

9. Esping-Andersen G. The Three Worlds of Welfare Capitalism. – Princeton, NJ: Princeton University Press, 1990. – XI, 248 p. – URL: https://books.google.com/books/about/The_Three_Worlds_of_Welfare_Capitalism.html?id=bZZ9KAAACAAJ (Google Books)

10. Streeck W. How Will Capitalism End? Essays on a Failing System. – London: Verso, 2016. – 272 p. – URL: https://www.versobooks.com/en-gb/products/204-how-will-capitalism-end (Verso)

11. Giddens A. The Third Way: The Renewal of Social Democracy. – Cambridge: Polity Press, 1998. – X, 166 p. – URL: https://books.google.com/books/about/The_Third_Way.html?id=GrIWlBc2954C (proquest.com)

12. Diamond L. Ill Winds: Saving Democracy from Russian Rage, Chinese Ambition, and American Complacency. – New York: Penguin Books, 2020. – 384 p. – URL: https://www.penguinrandomhouse.com/books/588987/ill-winds-by-larry-diamond/ (PenguinRandomhouse.com)

13. Levitsky S., Ziblatt D. How Democracies Die. – New York: Broadway Books, 2019. – 320 p. – URL: https://www.penguinrandomhouse.com/books/562246/how-democracies-die-by-steven-levitsky-and-daniel-ziblatt/ (PenguinRandomhouse.com)

14. United Nations. The Sustainable Development Goals Report 2023. – New York: United Nations, 2023. – 72 p. – URL: https://unstats.un.org/sdgs/report/2023/The-Sustainable-Development-Goals-Report-2023.pdf (unstats.un.org)

15. OECD. Government at a Glance 2023. – Paris: OECD Publishing, 2023. – 234 p. – DOI: 10.1787/3d5c5d31-en. – URL: https://www.oecd.org/en/publications/2023/06/government-at-a-glance-2023_da193b0d.html (OECD)

16. International Labour Organization. World Employment and Social Outlook: Trends 2023. – Geneva: ILO, 2023. – 186 p. – DOI: 10.54394/SNCP1637. – URL: https://www.ilo.org/publications/flagship-reports/world-employment-and-social-outlook-trends-2023 (International Labour Organization)

17. World Bank. World Development Report 2022: Finance for an Equitable Recovery. – Washington, DC: World Bank, 2022. – 278 p. – URL: https://www.worldbank.org/en/publication/wdr2022 (worldbank.org)

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-09-05

Qanday havola qilish kerak

DEMOKRATIK TRANSFORMATSIYA JARAYONIDA IJTIMOIY ADOLATNI TA’MINLASHNING FALSAFIY-SIYOSIY ASOSLARI VA G’ARBIY YEVROPA TAJRIBASI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(9), 110-114. https://doi.org/10.67227/vnf6e607