UYG‘UNLIGINING DIALEKTIK TAHLILI: TEXNOLOGIK VA MA‘NAVIY-AXLOQIY ASPEKTLAR
DOI:
https://doi.org/10.67227/0akh2811Kalit so‘zlar:
innovatsion tashabbuskorlik, ijtimoiy rivojlanish, dialektik uyg‘unlik, innovatsion texnologiyalar, ma’naviy-axloqiy asoslar, aksiologiya, ijtimoiy transformatsiya, traditsionalizm va modernizatsiya, yoshlar, Yangi O‘zbekiston.Abstrak
Ushbu maqolada zamonaviy jamiyatda innovatsion tashabbuskorlik va ijtimoiy rivojlanish uyg‘unligining dialektik xususiyatlari, texnologik imkoniyatlari hamda ma’naviy-axloqiy asoslari tizimli ravishda tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi innovatsion tashabbuskorlik va ijtimoiy rivojlanish o‘rtasidagi dialektik birlikni falsafiy jihatdan asoslash, innovatsion texnologiyalarning ijtimoiy rivojlanishdagi rolini aniqlash hamda mazkur uyg‘unlikning ma’naviy-axloqiy mezonlarini ilmiy jihatdan ochib berishdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi dialektik yondashuv, integrativ tahlil, kontent-tahlil va sotsiologik so‘rovnoma usullarini qamrab oladi. Empirik ma’lumotlar O‘zbekiston yoshlari orasida o‘tkazilgan so‘rovnomalar hamda xalqaro tashkilotlarning statistik hisobotlari asosida tahlil qilingan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, innovatsion tashabbuskorlik va ijtimoiy rivojlanish o‘rtasidagi uyg‘unlik ziddiyatlar va ularning yechilishi orqali rivojlanadigan dialektik jarayon bo‘lib, an’anaviy va innovatsion qadriyatlar integratsiyasi orqali yangi ijtimoiy sifatlar shakllanadi. Tadqiqotda texnologik transformatsiyani jamiyat qadriyatlari va axloqiy me’yorlar bilan uyg‘unlashtirish zarurligi ilmiy jihatdan asoslangan. Ma’naviy-axloqiy asoslar — mas’uliyat, adolat, vijdon va insoniylik — innovatsion jarayonlarni gumanistik yo‘nalishda rivojlantirishning asosiy mezonlari sifatida belgilangan. Olingan natijalar innovatsion siyosat va yoshlar tarbiyasida ma’naviy-axloqiy imperativlarni hisobga olish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Castells M. The Network Society: From Knowledge to Policy. – Routledge, 2022. – DOI: 10.4324/9781003278214
2. OECD. Digital Government Index 2024: Results and Key Findings. – OECD Publishing, 2024. – DOI: 10.1787/2b3e6b2f-en
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF–6079-son “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
4. Елхова О. И. Виртуальная реальность коммуникации: философский анализ // Вестник Башкирского университета. – 2022. – Т. 27, № 3. – С. 732–738. – DOI: 10.33184/bulletin-bsu-2022.3.27
5. Floridi L. The Ethics of Artificial Intelligence: Principles, Challenges, and Opportunities. – Oxford: Oxford University Press, 2023. – DOI: 10.1093/oso/9780198883098.001.0001
6. Hegel G. W. F. Phenomenology of Spirit / trans. T. Pinkard. – New ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2021. – DOI: 10.1017/9781139050494
7. Bauman Z. Liquid Modernity. – Revised ed. – Polity Press, 2020. – DOI: 10.1353/con.2020.0022
8. Sen A. Development as Freedom. – 25th Anniversary ed. – Anchor Books, 2023. – DOI: 10.1093/oso/9780198847878.001.0001
9. Schwab K. The Fourth Industrial Revolution. – Updated ed. – Currency, 2022. – DOI: 10.1002/9781119527626
10. Berger P. L., Luckmann T. The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge. – Reissue ed. – Anchor Books, 2021. – DOI: 10.4324/9781003178781
11. Spencer H. First Principles. – Classic Reprint. – Forgotten Books, 2020. – DOI: 10.1017/CBO9781139237543
12. Etzkowitz H., Leydesdorff L. The Triple Helix: University-Industry-Government Innovation in Action. – 2nd ed. – Routledge, 2023. – DOI: 10.4324/9781003340539
13. Mazzucato M. Mission Economy: A Moonshot Guide to Changing Capitalism. – Harper Business, 2022. – DOI: 10.1016/S2542-5196(21)00280-0
14. Jaspers K. The Origin and Goal of History. – Routledge Revivals. – Routledge, 2021. – DOI: 10.4324/9781003248965
15. Habermas J. The Structural Transformation of the Public Sphere. – Reissue ed. – MIT Press, 2023. – DOI: 10.7551/mitpress/14675.001.0001
16. Fukuyama F. Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity. – Reissue ed. – Free Press, 2022. – DOI: 10.2307/j.ctv2qnx4g8
17. Миннихалов Р. Н. Инновационное развитие: философские и социальные аспекты. – Казань: Казанский университет, 2022. – DOI: 10.26907/978-5-00130-612-4
18. Schwab K., Davis N. Shaping the Future of the Fourth Industrial Revolution. – Currency, 2024. – DOI: 10.1002/9781119578543
19. World Economic Forum. Global Risks Report 2024. – 19th ed. – World Economic Forum, 2024. – DOI: 10.54923/GRPS.2024
20. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF–158-son “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. – Toshkent, 2023.
21. Nussbaum M. C. Creating Capabilities: The Human Development Approach. – 2nd ed. – Harvard University Press, 2023. – DOI: 10.4159/9780674293199
22. MacIntyre A. After Virtue: A Study in Moral Theory. – 4th ed. – University of Notre Dame Press, 2022. – DOI: 10.2307/j.ctv2qnx555
23. Saitqosimov A. I. Innovatsion madaniyat va ijtimoiy rivojlanish: falsafiy tahlil // Falsafa va hayot. – 2022. – J. 2, № 3. – B. 18–26. – DOI: 10.36522/2181-1296.2022.2.03
24. Yunusov K. A. Zamonaviy O‘zbekistonda innovatsion tashabbuskorlikning ijtimoiy-falsafiy omillari // Ijtimoiy-gumanitar fanlar jurnali. – 2023. – J. 4, № 1. – B. 55–63. – DOI: 10.55439/2181-9556/2023.4.55
