FALSAFA FANI ASOSIDA BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING INTRAPERSONAL INTELLEKTINI RIVOJLANTIRISH: METODIK TA’MINOT VA DIDAKTIK MODELLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.67227/fdz0te60Kalit so‘zlar:
intrapersonal intellekt, falsafa fani, pedagogik modellashtirish, refleksiv tahlil, didaktik ta’minot, bo‘lajak o‘qituvchi, kasbiy kompetentlik, innovatsion metodlar.Abstrak
Tadqiqotning maqsadi falsafa fani imkoniyatlaridan foydalangan holda bo‘lajak o‘qituvchilarda intrapersonal intellektni rivojlantirishning metodik tizimi va didaktik modelini takomillashtirishdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi tizimli, shaxsga yo‘naltirilgan, refleksiv va aksiologik yondashuvlarni, pedagogik modellashtirish hamda interfaol ta’lim usullarini o‘z ichiga oladi. Asosiy natija sifatida maqsadli, jarayonli-mazmunli, tashkiliy-faoliyatli va mezonli-baholash bloklaridan iborat konseptual model ishlab chiqildi. Shuningdek, talabalarda o‘z-o‘zini anglash, emotsional boshqaruv va kasbiy refleksiya ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilgan “Toshoyna”, “Mantiqiy navigator”, “Tafakkur labirinti”, “Vaqt kapsulasi” kabi mualliflik metodlari amaliyotga joriy etildi. Olingan natijalarni empirik baholash uchun motivatsion-me’yoriy, kognitiv-me’yoriy, refleksiv-faoliyatli va aksiologik-me’yoriy mezonlar hamda ularning darajalari (yuqori, o‘rta, past) ishlab chiqildi. Tadqiqotning ilmiy-amaliy ahamiyati shundaki, mazkur tizim talabalarda mustaqil qaror qabul qilish va pedagogik vaziyatlarni refleksiv tahlil etish kompetensiyalarini shakllantirish orqali pedagogik kadrlar tayyorlash sifatini hamda ularning kasbiy moslashuvchanligini oshirishga xizmat qiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-son “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5841063 (LEX.UZ)
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF–5847-son “O‘zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-4545884 (LEX.UZ)
3. Асмолов А. Г. Психология личности: культурно-историческое понимание развития человека. – 6-е изд. – Москва: Смысл, 2023. – 448 с. – ISBN 978-5-89357-388-6. – URL: https://www.moscowbooks.ru/book/1157319/ (Москва Книги)
4. Gardner H. E. Multiple Intelligences: New Horizons in Theory and Practice. – New York: Basic Books, 2006. – 320 p. – ISBN 978-0-465-04768-0. – URL: https://www.hachette.com.au/howard-gardner/multiple-intelligences-new-horizons-in-theory-and-practice (hachette.com.au)
5. Mayer J. D., Salovey P., Caruso D. R. Emotional Intelligence: New Ability or Eclectic Traits? // American Psychologist. – 2008. – Vol. 63, No. 6. – P. 503–517. – DOI: 10.1037/0003-066X.63.6.503. – URL: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18793038/ (PubMed)
6. Савенков А. И. Психология детской одаренности: учебник для бакалавриата и магистратуры. – 2-е изд., испр. и доп. – Москва: Юрайт, 2021. – 334 с. – ISBN 978-5-534-07918-0. – URL: https://urait.ru/bcode/475521 (library.tversu.ru)
7. Селезнева Е. В. Развитие акмеологической культуры личности: учебное пособие / под общ. ред. А. А. Деркача. – Москва: РАГС, 2007. – 200 с. – URL: https://www.dissercat.com/content/psikhologicheskaya-kontseptsiya-razvitiya-professionalnoi-kultury-subekta-truda (DisserCat)
8. Зеер Э. Ф. Психология профессионального развития: учебное пособие. – 2-е изд., стер. – Москва: Академия, 2007. – 240 с. – ISBN 978-5-7695-4482-8. – URL: https://elib.wkau.kz/lib/document/VSEK/A3B4BD19-37F0-4695-891C-20B41C1599E6/ (Электронная библиотека)
9. Xodjayev B. X. Umumiy pedagogika nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Sano-standart, 2017. – 416 b. – URL: https://namdu.uz/uz/books/6313 (www.namdu.uz)
10. Musurmonova O. Pedagogik texnologiyalar – ta’lim samaradorligi omili. – Toshkent, 2020. – 206 b. – ISBN 978-9943-05-5230. – URL: https://akbt.terdpi.uz/uz/books/1461 (Akbt)
11. Максимова В. Н. Интеграция в системе образования. – Санкт-Петербург: ЛОИРО, 1999. – 83 с. – URL: https://nauka-pedagogika.com/pedagogika-13-00-01/dissertaciya-proektirovanie-i-realizatsiya-integrativnoy-razvivayuschey-obrazovatelnoy-programmy-doshkolnogo-uchrezhdeniya (Наука Педагогика)
12. Schön D. A. The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action. – London: Routledge, 1992. – 384 p. – URL: https://www.routledge.com/The-Reflective-Practitioner-HowProfessionals-Think-in-Action/Schon/p/book/9781857423198 (Routledge)
13. Hattie J. Visible Learning for Teachers: Maximizing Impact on Learning. – London; New York: Routledge, 2012. – 296 p. – URL: https://www.routledge.com/Visible-Learning-for-Teachers/Hattieah2/p/book/9780203181522 (Routledge)
14. Torrance E. P. The Nature of Creativity as Manifest in Its Testing // The Nature of Creativity: Contemporary Psychological Perspectives / ed. by R. J. Sternberg. – New York: Cambridge University Press, 1988. – P. 43–75. – URL: https://books.google.com/books/about/The_Nature_of_Creativity.html?id=ZYo5AAAAIAAJ (Google Books)
15. Хуторской А. В. Педагогическая инноватика: методология, теория, практика. – Москва: Изд-во УНЦ ДО, 2005. – 222 с. – URL: https://eidos-institute.ru/science/works/ (eidos-institute.ru)