OLIY TIBBIY TA’LIMDA TALABALARNING KASBIY-AXLOQIY KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHNING METODIK TIZIMI VA DIDAKTIK MODELLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.67227/ptf3gp36Kalit so‘zlar:
oliy tibbiy ta’lim, kasbiy-axloqiy kompetentlik, bioetika, metodik tizim, pedagogik modellashtirish, interfaol ta’lim, didaktik ta’minot.Abstrak
Tadqiqotning maqsadi oliy tibbiy ta’lim muassasalari talabalarining kasbiy-axloqiy kompetentligini rivojlantirishning metodik tizimi va didaktik ta’minotini mantiqiy-tuzilmaviy modellashtirish orqali takomillashtirishdan iborat. Tadqiqot metodologiyasi tizimli-strukturaviy yondashuv, pedagogik modellashtirish, kognitiv, jarayonli va natijaviy mezonlarni belgilash, shuningdek, interfaol ta’lim usullari (FSMU, SWOT-tahlil, keys-stadi, Venn diagrammasi) hamda mualliflik metodlari (“Uzum”, “Yuqori pog‘ona”)ni o‘z ichiga oladi. Asosiy natijalar shuni ko‘rsatadiki, falsafa va ijtimoiy-gumanitar fanlarni o‘qitishda maqsadli didaktik modellarni qo‘llash talabalarda bioetik tafakkur, kommunikativ madaniyat, qadriyatli-mazmunli yondashuv va kasbiy refleksiyani tizimli ravishda shakllantiradi. Olingan natijalar asosida kognitiv, jarayonli va natijaviy mezonlar bo‘yicha talabalarning ijtimoiy faol fuqarolik, milliy-umummadaniy va o‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyalarining o‘sishi aniqlandi. Tadqiqotning ilmiy-amaliy ahamiyati ishlab chiqilgan mantiqiy-tuzilmaviy model va interfaol metodikalar majmuasini tibbiyot oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari tomonidan o‘quv jarayoniga integratsiya qilish hamda bo‘lajak shifokorlarni insonparvarlik, adolat va yuksak mas’uliyat tamoyillari asosida tayyorlash imkoniyatlari bilan belgilanadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-son “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/5841063
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 26-martdagi PQ–5040-son “Ma’naviy-ma’rifiy ishlar tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5344692
3. Ochilova N. M. Talabalarda pedagog odobi fazilatlarini shakllantirish: ped. fan. nom. ... diss. avtoref. – Toshkent: O‘zPFITI, 2007. – 22 b. – URL: https://www.interaktiv.oak.uz/avtoreferat/3aO20855fO1.file (Interaktiv)
4. Rahimov B. X. Bo‘lajak o‘qituvchilarda kasbiy-madaniy munosabatlarning shakllanishi: ped. fan. nom. ... diss. avtoref. – Toshkent: O‘zPFITI, 2005. – 24 b. – URL: https://www.interaktiv.oak.uz/avtoreferat/3aO20855fO1.file (Interaktiv)
5. Qushvaqtov N. X. Talabalarni milliy-ma’naviy qadriyatlarni o‘rganishga tayyorlashning pedagogik va kompyuterli asoslari: ped. fan. nom. ... diss. – Jizzax, 2006. – 150 b. – URL: https://api.ziyonet.uz/uploads/books/10001253/n1b7NcIFWoNH2Dw.pdf (Ziyonet)
6. Jamoliddinova O. R. Yoshlar sog‘lom turmush madaniyatini rivojlantirishda uzviylik va uzluksizlik tamoyillari amal qilishining pedagogik mexanizmlarini takomillashtirish: ped. fan. dok. ... diss. avtoref. – Toshkent, 2015. – 83 b. – URL: https://maktabgacha-va-maktab-talimi-jurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/6820
7. Saliyeva Z. T. Pedagogika oliy ta’lim muassasalari talabalarining ma’naviy madaniyatini rivojlantirish mexanizmlarini takomillashtirish: ped. fan. dokt. (DSc) diss. avtoref. – Toshkent: Toshkent davlat pedagogika universiteti, 2017. – 66 b. – URL: https://ilmsarchashmalari.uz/user-media/issues_files/2024-8.pdf
8. Egamberdiyeva N. M. Madaniy-insonparvarlik yondashuv asosida talabalarni shaxsiy va kasbiy ijtimoiylashtirish nazariyasi va amaliyoti (pedagogika oliy ta’lim muassasalari misolida): ped. fan. dok. ... diss. – Toshkent, 2010. – 332 b. – URL: https://econferences.ru/index.php/arims/article/view/18483
9. Muslimov N. A. Kasb ta’limi o‘qituvchisini kasbiy shakllantirishning nazariy-metodik asoslari: ped. fan. dok. ... diss. – Toshkent, 2007. – 315 b. – URL: https://api.ziyonet.uz/uploads/books/10001253/n1b7NcIFWoNH2Dw.pdf (TAMADDUN NURI JURNALI)
10. Xodjayev B. X. Modernizatsiyalashgan didaktik ta’minot vositasida umumta’lim maktablari o‘quvchilarida tarixiy tafakkurni rivojlantirish. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2015. – 288 b. – ISBN 978-9943-998-88-9. – URL: https://kitobxon.com/oz/kitob/modernizaciyalashgan-didaktik-taminot-vositasida-umumtalim-maktablari-oquvchilarida-tarihiy-tafakkurni-rivojlantirish
11. Hasanboyev J., Turopova M., Hasanboyeva O. Ma’naviy-axloqiy tarbiya asoslari. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 2002. – URL: https://www.scribd.com/document/781716401/640
12. Асмолов А. Г. Психология личности: культурно-историческое понимание развития человека. – 3-е изд., испр. и доп. – Москва: Смысл; Издательский центр «Академия», 2007. – 528 с. – URL: https://psychlib.ru/mgppu/APl-2007/APl-527.htm
13. Musurmonova O. Tarbiya nazariyasi va metodikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2016. – URL: https://universaljournal.uz/index.php/uxij/uz/article/view/572
14. Falsafa: qomusiy lug‘at. – Toshkent: Sharq, 2004. – 496 b. – URL: https://cspu.uz/falsafa-qomusiy-lugat
