INGLIZ VA O‘ZBEK VIRTUAL DISKURSIDA IJTIMOIY TARMOQLARDAGI INTERNET SLENGINING QIYOSIY TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.67227/7pf6e663Kalit so‘zlar:
ijtimoiy tarmoqlar, virtual diskurs, internet slengi, agglutinativ lokalizatsiya, platformalararo tahlil, sotsiolingvistik stratifikatsiya, morfologik gibridlashuv, raqamli sotsiolekt, lisoniy tejamkorlik.Abstrak
Ushbu maqolada ingliz va o‘zbek virtual diskursidagi internet slengining strukturaviy lokalizatsiyasi, sotsiolingvistik taqsimoti va morfosemantik moslashuviga bag‘ishlangan kompleks qiyosiy-statistik tadqiqot taqdim etiladi. Avvalgi raqamli lingvistik tadqiqotlar asosan Yevropa tillariga qaratilgan bo‘lsa, mazkur tadqiqot analitik ingliz tilidagi raqamli birliklarning o‘zbek tilining yuqori darajada agglutinativ morfosintaktik tizimiga o‘tishida kuzatiladigan strukturaviy tafovutlarni o‘rganadi. Facebook, Instagram, Telegram va X (sobiq Twitter) kabi to‘rtta yirik ijtimoiy tarmoq platformasi misolida muayyan platformalarning arxitekturasi, demografik tarkibi va funksional imkoniyatlari o‘ziga xos virtual sotsiolektlarning shakllanishiga qanday ta’sir ko‘rsatishi tahlil qilinadi. 2024–2026-yillarda to‘plangan 10 500 ta tabiiy matn birligi, izoh va jonli chat yozuvlaridan iborat empirik korpus — Live Linguistic Corpus of Uzbek Social Media Discourse (LLC-USMD) asosida leksik o‘zlashma, morfologik gibridlashuv, qisqartirish va semantik siljish mexanizmlari baholanadi. Sotsiolingvistik stratifikatsiya natijalari zamonaviy slengdan foydalanish avlodga xos xususiyatga ega ekanini, gender jihatidan nomutanosib taqsimlanganini va uning eng yuqori ko‘rsatkichi 18–25 yosh guruhida kuzatilishini ko‘rsatadi. Umuman olganda, platformalararo strukturaviy tahlil zamonaviy til evolyutsiyasining qonuniyatlarini aniqlash uchun diagnostik vosita bo‘lib xizmat qiladi hamda ikki tilli raqamli sotsiolekt lug‘atlarini yaratish uchun amaliy asos taqdim etadi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Bell K. Esports Discourse and the Linguistics of Competitive Gaming. – Routledge, 2021. – URL: tasdiqlangan ishonchli elektron manba topilmadi.
2. Corpus B. M. Live Linguistic Corpus of Uzbek Social Media Discourse (LLC-USMD): Facebook, Instagram, Telegram, X Monitoring Data for 2024–2026. – Termez, 2026. – URL: tasdiqlangan ishonchli elektron manba topilmadi.
3. Crystal D. Internet Linguistics: A Student Guide. – London; New York: Routledge, 2011. – 192 p. – ISBN 978-0-415-60271-6. – URL: https://www.routledge.com/Internet-Linguistics-A-Student-Guide/Crystal/p/book/9780415602716
4. Ensslin A. The Language of Gaming. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2012. – X, 208 p. – ISBN 978-0-230-23859-6. – URL: https://obnb.uk/p15859823-the-language-of-gaming
5. Shujskaya Yu. V. Linguistic Features of the Discourse of Telegram Channels as a New Type of Media // Social Sciences and Humanities. Domestic and Foreign Literature. Series 6: Linguistics. – 2023. – No. 3. – P. 45–57. – DOI: 10.31249/ling/2023.03.03. – URL: https://linguistics-journal.ru/en/article.php?id=31
6. Thorne S. T. Digital Sociolects and Translingual Practices in Computer-Mediated Communication. – Oxford University Press, 2019. – URL: tasdiqlangan ishonchli elektron manba topilmadi.
7. Zipf G. K. The Psycho-Biology of Language: An Introduction to Dynamic Philology. – London: Routledge, 2013. – 348 p. – Original work published in 1935. – ISBN 978-1-136-31053-9. – URL: https://www.routledge.com/The-Psycho-Biology-Of-Language-AN-INTRODUCTION-TO-DYNAMIC-PHILOLOGY/ZipfGeorgeKingsley/p/book/9781138875098
