SAXIYLIK KONSEPTINING RUS VA O‘ZBEK PAREMIYALARIDA AKSIOLOGIK VERBALLASHUVI

Mualliflar

  • Sirojiddin Tuxtayev Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti Author

DOI:

https://doi.org/10.67227/ddmbgj75

Kalit so‘zlar:

saxiylik, konsept, paremiya, paremiologiya, lingvoaksiologiya, qadriyat, aksiologik baho, lingvomadaniyat, qiyosiy tahlil.

Abstrak

Mazkur maqolada “saxiylik” konseptining rus va o‘zbek lingvomadaniyatlaridagi aksiologik verbalizatsiyasi paremiologik birliklar asosida qiyosiy tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi saxiylikning universal insoniy qadriyat sifatida turli xalqlarning milliy dunyoqarashi, axloqiy me’yorlari va ijtimoiy munosabatlarida o‘ziga xos tarzda namoyon bo‘lishi bilan belgilanadi. Tadqiqotning maqsadi rus va o‘zbek paremiyalarida saxiylik konseptini tashkil etuvchi asosiy semantik va aksiologik komponentlarni aniqlash hamda ularning umumiy va milliy-madaniy xususiyatlarini qiyoslashdan iborat. Tadqiqotda semantik, komponent, qiyosiy, lingvomadaniy va aksiologik tahlil metodlaridan foydalanilgan. Tadqiqot natijalari saxiylikning har ikki lingvomadaniyatda, asosan, ijobiy qadriyat sifatida baholanishini ko‘rsatadi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Гиниатуллина А. И., Кулькова М. А. Особенности русских и английских паремий в аксиологическом аспекте // Доклады Башкирского университета. – 2024. – Т. 9, № 4. – С. 69–76. – DOI: 10.33184/dokbsu-2024.4.9. (DOI)

URL: https://doi.org/10.33184/dokbsu-2024.4.9

2. Маджидова Р. У. Аксиологическое исследование антропоцентрических пословиц (на материале узбекского и русского языков). – Ташкент: VneshInvestProm, 2019. – 244 с. (O‘zbekiston Elektron Ilmiy Kutubxonasi)

URL: https://slib.uz/ru/article/13641

3. Маджидова Р. У. Антропоцентрические пословицы: семантика и лингвостатистика (на материале узбекского и русского языков). – Ташкент: Bookmany Print, 2024. – 126 с. (Журналы NUU)

URL: https://journals.nuu.uz/index.php/actanuuz/article/view/14426

4. Mieder W. Proverbs: A Handbook. – Westport, CT: Greenwood Press, 2004. – XVI, 304 p. (Bloomsbury)

URL: https://www.bloomsbury.com/us/proverbs-9780313326981/

5. O‘zbek xalq maqollari / tuzuvchilar T. Mirzayev, A. Musoqulov, B. Sarimsoqov; mas’ul muharrir Sh. Turdimov. – Toshkent: Sharq, 2016. – 512 b. (Журналы NUU)

URL: https://kitobxon.com/oz/kitob/ozbek-halq-maqollari-1

6. Privalova I. V. Axiological Component of Paroemias: Specificity and Role in Intercultural Communication // Current Issues in Philology and Pedagogical Linguistics. – 2021. – No. 3. – P. 143–157. – DOI: 10.29025/2079-6021-2021-3-143-157. (Фил журнал)

URL: https://doi.org/10.29025/2079-6021-2021-3-143-157

7. Nazarov Q. N. Aksiologiya (Qadriyatlar falsafasi). – Toshkent: Akademiya, 2011. – 384 b. (Журналы NUU)

URL: https://pdfbox.uz/doc/falsafa/16258-aksiologiya-qadriyatlar-falsafasi

8. Safarov Sh. S. Kognitiv tilshunoslik. – Jizzax: Sangzor, 2006. – 92 b. (Publish Science)

URL: https://book.iiau.uz/books/kognitiv-tilshunoslik-16610

9. Safarov Sh. S. Pragmalingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi, 2008. – 318 b. (APS)

URL: https://www.scribd.com/document/575012809/Pragmalingvistika-Sh-safarov

10. Тер-Минасова С. Г. Язык и межкультурная коммуникация. – Москва: Слово/Slovo, 2000. – 261 с. (Search RSL)

URL: https://rusneb.ru/catalog/000199_000009_000671438/

11. Tuxtayev S. Verbalization of the Concept of Generosity in Russian and Uzbek Proverbs // ACTA NUUz. – 2026. – Vol. 1, No. 1.11. – P. 340–342. (Журналы NUU)

URL: https://journals.nuu.uz/index.php/actanuuz/article/view/14426

12. Mahmudov N., Nurmonov A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi (Sintaksis). – Toshkent: O‘qituvchi, 1995. – 228 b.

URL: https://tsuull.uz/sites/default/files/fsh.pdf

13. Mirtojiyev M., Mahmudov N. Til va madaniyat. – Toshkent: O‘zbekiston, 1992. – 110 b. (Scribd)

URL: https://www.oriental-elibrary.uz/book/cmo9qoqyx00c5js04ckni7trc

14. Aykenova R., Ayapbergenov B., Abisheva K., Abilova B., Zhusupova G., Galyamova Z., Aristankulova G., Smoilov S., Ertaeva M., Nurmanov A., Akosheva M. Anthropocentric Phraseological Units and Paremiological Units of Different Languages in the Aspect of Linguaxiology // Forum for Linguistic Studies. – 2025. – Vol. 7, No. 8. – P. 982–999. – DOI: 10.30564/fls.v7i8.10213. (journals.bilpubgroup.com)

URL: https://doi.org/10.30564/fls.v7i8.10213

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-09-04

Qanday havola qilish kerak

SAXIYLIK KONSEPTINING RUS VA O‘ZBEK PAREMIYALARIDA AKSIOLOGIK VERBALLASHUVI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(9), 135-139. https://doi.org/10.67227/ddmbgj75