G‘ARB VA SHARQ ADABIYOTIDA TUN OBRAZINING EKZISTENSIAL RAMZ SIFATIDAGI BADIIY TALQINI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/8vnqz494

Kalit so‘zlar:

tun obrazi, ekzistensial ramz, G‘arb adabiyoti, Sharq adabiyoti, qiyosiy-tipologik tahlil, yolg‘izlik, hijron, o‘lim, abadiyat, begonalashuv, transsendensiya, poetik obraz.

Abstrak

Mazkur maqolada G‘arb va Sharq adabiyotida tun obrazining ekzistensial ramz sifatidagi badiiy talqini qiyosiy-tipologik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tun obrazining oddiy xronologik vaqt yoki peyzaj unsuri doirasidan chiqib, insonning ichki kechinmalari, yolg‘izlik, hijron, o‘lim, abadiyat, begonalashuv, ruhiy izlanish va o‘zlikni anglash kabi fundamental ekzistensial holatlarni ifodalovchi murakkab poetik kategoriya sifatidagi xususiyatlari ochib beriladi. Tadqiqotda G‘arb adabiyotidan Novalis va Emily Brontë ijodi, Sharq adabiyotidan esa Hofiz Sheroziy va Nimo Yushij asarlari tahlil qilinadi. Qiyosiy tahlil natijasida G‘arb romantik va modern poetikasida tunning ko‘proq o‘lim, transsendensiya, individual yolg‘izlik va mavjudlik noaniqligi bilan bog‘lanishi, Sharq mumtoz va zamonaviy adabiyotida esa hijron, visol, ruhiy mushohada, ma’naviy izlanish va ijtimoiy-ekzistensial begonalashuv bilan uyg‘unlashishi aniqlanadi. Shuningdek, tun va tong, zulmat va yorug‘lik kabi poetik oppozitsiyalarning turli adabiy-madaniy an’analardagi semantik funksiyalari yoritiladi. Tadqiqot tun obrazining G‘arb va Sharq adabiy tafakkurini bog‘lovchi universal ekzistensial ramz ekanini asoslaydi.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. Zhao J. Emily Brontë and German Romanticism: An Analysis of the Imagery of ‘Night’ in Emily Brontë’s and Novalis’s Writings // Brontë Studies. – 2019. – Vol. 44, No. 3. – P. 270–283. – DOI: 10.1080/14748932.2019.1606391

2. Reid J. D. Novalis’s Philosophical Fictions: Love, Reason, and the Given from the Fichte-Studies to the Hymns to the Night // European Journal of Philosophy. – 2020. – Vol. 28, No. 3. – P. 703–722. – DOI: 10.1111/ejop.12516

3. Brunet F. Aspects de la Nuit dans L’œuvre Poétique de Théodore de Banville // Dix-Neuf. – 2010. – Vol. 14, No. 2. – P. 122–140. – DOI: 10.1179/147873110X12835202122442

4. Schimmel A. A Two-Colored Brocade: The Imagery of Persian Poetry. – Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1992. – 558 p. – Source

5. Schimmel A. Mystical Dimensions of Islam. – Chapel Hill: University of North Carolina Press, 1975. – Source

6. Meisami J. S. Allegorical Gardens in the Persian Poetic Tradition: Nezami, Rumi, Hafez // International Journal of Middle East Studies. – 1985. – Vol. 17, No. 2. – P. 229–260. – DOI: 10.1017/S0020743800029019

7. Meisami J. S. Structure and Meaning in Medieval Arabic and Persian Lyric Poetry: Orient Pearls. – London: RoutledgeCurzon, 2003. – 528 p. – Source

8. Karimi-Hakkak A. Nimā Yušij II. Persian Poetry // Encyclopaedia Iranica. – Source

9. Mānā Āqāyī: The Poet of Ideas // Encyclopaedia Iranica: Women Poets Iranica. – Source

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-09-05

Qanday havola qilish kerak

G‘ARB VA SHARQ ADABIYOTIDA TUN OBRAZINING EKZISTENSIAL RAMZ SIFATIDAGI BADIIY TALQINI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(9), 317-321. https://doi.org/10.67227/8vnqz494