BADIIY MATNDA MAKON PSIXOLOGIK DRAMATIZM NATIJASI SIFATIDA
DOI:
https://doi.org/10.67227/q046gc42Kalit so‘zlar:
badiiy makon, psixologik dramatizm, poetika, narratologiya, psixopoetika, badiiy matn, ichki ziddiyat, xronotop, makon semiotikasi.Abstrak
Maqolada badiiy makon adabiy asar poetikasining eng muhim tarkibiy qismlaridan biri sifatida ko‘rib chiqiladi. Makonning tashkil etilishi nafaqat badiiy olamning o‘ziga xos xususiyatlarini belgilashi, balki qahramonlarning ichki holati, kechinmalari va psixologik ziddiyatlar sabablarini yanada chuqurroq ochib berishga xizmat qilishi ko‘rsatiladi. Tahlil natijalari makon obrazlari muallif g‘oyasini ifodalashning muhim vositasiga aylanishi hamda syujet rivojiga hamroh bo‘luvchi emotsional taranglikni aks ettirishini ko‘rsatadi. Matnning makoniy tashkil etilishi bilan asardagi psixologik dramatizm o‘rtasidagi bog‘liqlik, shuningdek, uning badiiy yaxlitlikni yaratishdagi o‘rniga alohida e’tibor qaratiladi.
Yuklashlar
Havolalar
1. Бахтин М. М. Формы времени и хронотопа в романе: очерки по исторической поэтике // Вопросы литературы и эстетики. – Москва: Художественная литература, 1975. – С. 234–407. – URL: https://philologos.narod.ru/bakhtin/hronotop/hronmain.html Philologos
2. Бахтин М. М. Проблемы поэтики Достоевского. – 3-е изд. – Москва: Художественная литература, 1972. – 470 с. – URL: https://rusneb.ru/catalog/000200_000018_rc_3497858/ Русская национальная библиотека
3. Башляр Г. Поэтика пространства / пер. с фр. Н. Кулиш. – Москва: Ад Маргинем Пресс, 2014. – 352 с. – ISBN 978-5-91103-205-0. – URL: https://admarginem.ru/product/poetika-prostranstva/ Ad Marginem
4. Лотман Ю. М. Структура художественного текста // Лотман Ю. М. Об искусстве: Структура художественного текста. Семиотика кино и проблемы киноэстетики. Статьи, заметки, выступления (1962–1993). – Санкт-Петербург: Искусство-СПБ, 1998. – С. 14–285. – ISBN 5-210-01523-8. – URL: https://ecat.library.spbu.ru/web/index.php?C21COM=S&I21DBN=FIL_FULLTEXT&P21DBN=FIL&S21STR=13.09 Ecat Library
5. Лотман Ю. М. Семиосфера. – Санкт-Петербург: Искусство-СПБ, 2000. – 704 с. – ISBN 5-210-01488-6. – URL: https://www.kronk.spb.ru/library/lotman-yum-2000.htm kronk.spb.ru
6. Лихачёв Д. С. Поэтика древнерусской литературы. – 3-е изд., доп. – Москва: Наука, 1979. – 360 с. – URL: https://diss.unn.ru/files/2017/762/diss-Medvedkova_-762.pdf diss.unn.ru
7. Женетт Ж. Фигуры: работы по поэтике: в 2 т. / пер. с фр.; ред. и предисл. С. Зенкина. – Москва: Издательство им. Сабашниковых, 1998. – Т. 1. – 470 с.; Т. 2. – 469 с. – ISBN 5-8242-0064-5; 5-8242-0065-3. – URL: https://rusneb.ru/catalog/000199_000009_000584764/ Русская национальная библиотека
8. Изер В. Акт чтения: теория эстетического воздействия. – Москва: Прогресс-Традиция, 2004. – 464 с. – URL: https://kasbhunartalimi.uz/index.php/kht/article/view/102 kasbhunartalimi.uz
9. Рикёр П. Время и рассказ: в 2 т. / пер. Т. В. Славко. – Москва; Санкт-Петербург: ЦГНИИ ИНИОН РАН; Культурная инициатива; Университетская книга, 2000. – Т. 1. – 313 с. – ISBN 5-7914-0023-3. – URL: https://rusneb.ru/catalog/000199_000009_000652900/ Русская национальная библиотека
10. Достоевский Ф. М. Преступление и наказание. – Москва: Эксмо, 2023. – ISBN 978-5-04-193919-9. – URL: https://eksmo.ru/ebook/prestuplenie-i-nakazanie-ITDA47811/ eksmo.ru
11. Махмадиева Г. Выражение межстилевого синтеза и поэтика хронотопа в русских и узбекских рассказах // «XXI асрда инновацион технологиялар, фан ва таълим тараққиётидаги долзарб муаммолар» номли республика илмий-амалий конференцияси. – 2025. – Т. 3, № 4. – URL: https://universalpublishings.com/~niverta1/index.php/itfttdm/article/view/11473