TALABALARDA VAQTNI IDROK QILISH VA BOSHQARISH XUSUSIYATLARINING EMPIRIK-KORRELYATSION TAHLILI

Mualliflar

DOI:

https://doi.org/10.67227/bw4jvg43

Kalit so‘zlar:

vaqt perspektivasi, kelajakka yo‘nalganlik, o‘z-o‘zini tashkil etish, hayotiy-ma’noviy mo‘ljallar, nazorat lokusi, irodaviy regulyatsiya, fatalizm, prokrastinatsiya.

Abstrak

Ushbu maqolada talabalarda vaqtni idrok etishning o‘z-o‘zini tashkil etish va hayotiy-ma’noviy mo‘ljallar bilan bog‘liqligi empirik jihatdan o‘rganildi. 270 nafar talabaning ZTPI, “O‘z-o‘zini tashkil etish diagnostikasi” va “Hayotiy-ma’noviy mo‘ljallar testi” bo‘yicha ko‘rsatkichlari Pirson korrelyatsiyasi yordamida tahlil qilindi. Natijalar kelajakka yo‘nalganlik va ijobiy o‘tmish rejalashtirish, maqsad qo‘yish hamda internal nazorat lokusining rivojlanishi bilan bog‘liqligini, fatalistik va salbiy o‘tmishga yo‘nalganlik esa o‘z-o‘zini boshqarishni susaytirishini ko‘rsatdi. Olingan xulosalar oliy ta’limda taym-menejment treninglarini ishlab chiqish uchun amaliy asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Yuklashlar

Yuklab olish maʼlumotlari hali mavjud emas.

Havolalar

1. O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 23-sentabrdagi O‘RQ-637-son *“Ta’lim to‘g‘risida”*gi Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5013007 Lex Uz

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-son *“O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida”*gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – 2023-yil 12-sentabr. – URL: https://lex.uz/docs/-6600413 Lex Uz

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 26-martdagi PQ-5040-son *“Ma’naviy-ma’rifiy ishlar tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”*gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5344692 Lex Uz

4. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi 824-son *“Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim jarayonini tashkil etish bilan bog‘liq tizimni takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”*gi qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-5193564 Lex Uz

5. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2021. – B. 156–158. – URL: https://qr.natlib.uz/file/read/7079bcf5-4683-4413-83df-9e1034603997.pdf

6. Duckworth A. L., Peterson C., Matthews M. D., Kelly D. R. Grit: Perseverance and Passion for Long-Term Goals // Journal of Personality and Social Psychology. – 2007. – Vol. 92, No. 6. – P. 1087–1101. – DOI: 10.1037/0022-3514.92.6.1087. – URL: https://doi.org/10.1037/0022-3514.92.6.1087 PubMed

7. Frankl V. E. Man’s Search for Meaning. – Rev. ed. – New York: Washington Square Press/Pocket Books, 1985. – 221 p. – ISBN 978-0-671-64670-7. – URL: https://books.google.com/books?id=Ee6UPwAACAAJ Google Books

8. G‘oziyev E. G‘. Umumiy psixologiya: darslik. – Toshkent: O‘qituvchi, 2010. – URL: https://samdpi.uz/media/uploads/2025/11/11/19_00_01_psixologiya_tarix_va_nazariyasi_umumiy_psixologiya_shaxs.pdf

9. Karimova V. M. Ijtimoiy psixologiya. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2012. – 172 b. – ISBN 978-9943-10-780-9. – URL: https://kitobxon.com/oz/kitob/ijtimoiy-psixologiya kitobxon.com

10. Lewin K. Field Theory in Social Science: Selected Theoretical Papers / ed. by D. Cartwright. – New York: Harper, 1951. – 346 p. – URL: https://books.google.com/books?id=IZM7AAAAMAAJ Google Books

11. Milgram N. A., Batori G., Mowrer D. Correlates of Academic Procrastination // Journal of School Psychology. – 1993. – Vol. 31, No. 4. – P. 487–500. – DOI: 10.1016/0022-4405(93)90033-F. – URL: https://doi.org/10.1016/0022-4405(93)90033-F ScienceDirect

12. Nishanova Z. T. Oliy maktab psixologiyasi: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent: FXD, 2003. – 180 b.

13. Ryan R. M., Deci E. L. Self-Determination Theory and the Facilitation of Intrinsic Motivation, Social Development, and Well-Being // American Psychologist. – 2000. – Vol. 55, No. 1. – P. 68–78. – DOI: 10.1037/0003-066X.55.1.68. – URL: https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68 PubMed

14. Ryff C. D. Happiness Is Everything, or Is It? Explorations on the Meaning of Psychological Well-Being // Journal of Personality and Social Psychology. – 1989. – Vol. 57, No. 6. – P. 1069–1081. – DOI: 10.1037/0022-3514.57.6.1069. – URL: https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1069 Tandfonline

15. Safayev N. S. Talaba shaxsining kasbiy yo‘nalganligi va rivojlanish psixologiyasi: monografiya. – Toshkent: TDPU, 2006. – 164 b.

16. Seligman M. E. P. Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-Being. – New York: Free Press, 2011. – 368 p.

17. Shoumarov G‘. B., Haydarov I. O., Sog‘inov N. A., Akramova F. A., Solihova G., Niyozmetova G. Oila psixologiyasi. – Toshkent: Sharq, 2010. – 296 b. – ISBN 978-9943-00-188-6. – URL: https://akbt.urdu.uz/uz/books/2233 Akbt Urdu

18. Spielberger C. D., Gorsuch R. L., Lushene R., Vagg P. R., Jacobs G. A. Manual for the State-Trait Anxiety Inventory for Adults. – Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press / Mind Garden, 1983. – 84 p. – URL: https://www.mindgarden.com/state-trait-anxiety-inventory-for-adults/29-staiad-manual.html mindgarden.com

19. Sunnatova R. I. O‘quvchilarning intellektual faolligi va subyektiv tajribasi psixologiyasi: monografiya. – Toshkent: Fan, 2008. – 204 b.

20. Zimbardo P. G., Boyd J. N. Putting Time in Perspective: A Valid, Reliable Individual-Differences Metric // Journal of Personality and Social Psychology. – 1999. – Vol. 77, No. 6. – P. 1271–1288. – DOI: 10.1037/0022-3514.77.6.1271. – URL: https://doi.org/10.1037/0022-3514.77.6.1271 ResearchGate

21. Абульханова-Славская К. А., Березина Т. Н. Время личности и время жизни. – Санкт-Петербург: Алетейя, 2001. – 299, [1] с. – ISBN 5-89329-377-0. – URL: https://search.rsl.ru/ru/record/01000720293 Поиск РСЛ

22. Калининский Е. А., Самоделкина М. С. Диагностика особенностей самоорганизации-39 (ДОС-39) // Психологический журнал. – 2018. – Т. 39, № 5. – С. 102–114.

23. Леонтьев А. Н. Деятельность. Сознание. Личность. – Москва: Политиздат, 1975. – 304 с.

24. Леонтьев Д. А. Тест смысложизненных ориентаций (СЖО). – 2-е изд. – Москва: Смысл, 2000. – 18 с. – ISBN 5-89357-088-X. – URL:https://lib.mgppu.ru/opacunicode/index.php?url=%2Fnotices%2Findex%2FIdNotice%3A18881%2FSource%3Adefault Электронный каталог

25. Моросанова В. И. Саморегуляция и индивидуальность человека: монография. – 2-е изд. – Москва: Наука, 2012. – 518, [1] с. – ISBN 978-5-02-038454-5. – URL: https://rusneb.ru/catalog/000199_000009_005521932/ Русская Национальная Библиотека

26. Рубинштейн С. Л. Основы общей психологии. – Санкт-Петербург: Питер, 2002. – 720 с. – ISBN 5-314-00016-4. – https://lib.mgppu.ru/opacunicode/app/webroot/index.php?url=%2Fnotices%2Findex%2FIdNotice%3A48994%2FSource%3Adefault Электронный каталог

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-09-05

Qanday havola qilish kerak

TALABALARDA VAQTNI IDROK QILISH VA BOSHQARISH XUSUSIYATLARINING EMPIRIK-KORRELYATSION TAHLILI. (2026). Ijtimoiy-Gumanitar Sohada Ilmiy-Innovatsion Tadqiqotlar, 3(9), 351-355. https://doi.org/10.67227/bw4jvg43